De kritische mobilist (v/h Verontruste ANWB leden)

(De kritische mobilist, 2 september 2005 / herzien 20 september 2005) Het kan raar verkeren in Nederland. Paul Nouwen voerde ruim vijf jaar geleden de ANWB-gelederen aan bij de grote strijd tegen de tolpoortjes die toenmalig verkeersminister Netelenbos wilde invoeren. De ANWB-sticker REKENINGRIJDEN NEEN! sierde menig autobumper. Inmiddels is de heer Nouwen wat ouder en blijkbaar ook wijzer geworden. Althans de commissie die hij voorzat, stelde voor om bij 4 tot 6 congestiepunten al in 2009 heffingen in te voeren vooruitlopend op een landsbrede en gedifferentieerde kilometerheffing in 2012. De huidige regering is wat betreft de heffingen nog lakser dan de commissie Nouwen, heeft 2012 als invoeringsdatum van de kilomerheffing ter discussie gesteld maar wil wel meteen (auto!)verkeerscongestiepunten aanpakken zonder duidelijk de financieringsbronnen aan te geven en ook zonder enige visie op mobiliteit in brede zin. Grote kans dus dat dat extra autobeton wordt betaald uit verdergaande bezuinigingen op trein en bus en de neerwaartse spiraal van het openbaaer vervoer nog meer wordt versterkt. Angsthaas Van Aartsen heeft volgens Trouw (20 september) zijn veto uitgesproken over de kilometerheffing, tegen de zin van ondermeer de ANWB in die net bekeerd was tot betalen van het gebruik van de auto.... (omdat dat uiteindelijk goed is voor economie en milieu en de enige echte oplossing tegen de files).

In 1999 keerden de Verontruste ANWB-leden zich tegen de populistische ANWB-actie Rekening Rijden. Neen! (en moesten dat bijna met royement bekopen...). Daarbij stelden ze voor de opbrengst van de tolheffing of kilometerheffing niet automatisch in nog meer autobeton laten steken: dat helpt alleen op korte termijn tegen files. Liever zagen ze de heffing naar de stimulering van alternatieven voor automobiliteit gaan zoals telewerken en verhuizen naar je werk en naar milieuvriendelijker vormen van mobiliteit zoals de fiets en trein op knelpunttrajecten om autokilometers én files te beperken. De ANWB zelf (zie artikel 8 september hieronder) wil ook een snelle invoering van het rekeningrijden en daarbij de opbrengst steken in een "betere bereikbaarheid" maar geeft daarbij niet duidelijk aan of daarbij alleen aan bereikbaarheid per auto wordt gedacht (zoals bedrijfsleven en VVD) of ook aan goede alternatieven voor autokilometers.

ZIE ARTIKEL ELDERS OP DEZE SITE: Centraal Planbureau mei 2005: Kilometerheffing werkt, veel winst voor maatschappij en economie

(EvD)

Van Aartsen vetode kilometerheffing

(Trouw 20 sept. 2005) VVD-fractievoorzitter Jozias van Aartsen heeft vlak na de zomer zijn veto uitgesproken over de invoering van kilometerheffing in deze kabinetsperiode.

Verschillende bronnen rond het Haagse Binnenhof stellen dat het kabinet hierop besloot om de kilometerheffing te laten vallen.

Minister Peijs (CDA, verkeer) stond op het punt om in haar nota mobiliteit aan te kondigen dat zij binnenkort zou beginnen met de invoering van de politiek omstreden kilometerheffing. Toen de minister hoorde dat de VVD-fractie zou gaan tegenstemmen, heeft zij het onderdeel geschrapt.

Volgens Peijs vond het kabinet de invoering van het technologisch geavanceerde systeem te duur.

Hiermee veegde Van Aartsen, en later het kabinet, een breed gedragen advies van de commissie-Nouwen van tafel, dat pleitte voor een bedrag per gereden kilometer in plaats van het vaste bedrag voor wegenbelasting. In deze commissie zaten behalve de milieubeweging ook werkgevers en de ANWB, de vereniging die zich altijd fel heeft verzet tegen rekeningrijden waarbij mensen op drukke punten in de Randstad tol moesten betalen.

De 17 leden van de commissie- Nouwen, ook wel Platform Anders Betalen voor Mobiliteit genoemd, zijn nog laaiend over het kabinetsbesluit. Zij vinden dat minister Peijs woordbreuk heeft gepleegd.

CDA en VVD zijn gewoon bang voor de kiezer

 (Trouw 10 september 2005) Het draagvlak voor een kilometerheffing leek nog nooit zo groot als nu. Toch durft minister Peijs niet door te zetten. Angst voor de reactie van de kiezers zou daarbij een rol kunnen spelen.

In de zomer van 2003 zei minister van verkeer en waterstaat Peijs te verwachten dat er in 2010 een of andere vorm van rekeningrijden ingevoerd zou worden. “Op zichzelf is er niets tegen", viel VVD-woordvoerder Hofstra haar destijds bij. “De gebruiker betaalt; dat lijkt ons het beste. De kilometerheffing zou daarvoor kunnen dienen."

Hofstra ging strikt genomen verder dan Peijs. De minister had het twee jaar geleden over een of andere vorm van rekeningrijden, Hofstra over een kilometerheffing. In de nota mobiliteit, die Peijs donderdag presenteerde, wordt rekeningrijden (een soort van tol voor het gebruik van een bepaald stuk weg) aangekondigd voor enkele knelpunten in het wegennet. De kilometerheffing, een vorm van belasting voor elke gereden kilometer, wordt op de lange baan geschoven.

De steun om naar vormen voor belasting van het autogebruik te zoeken is de afgelopen twee jaar alleen maar toegenomen. En dat vooral in de hoek waar de politick de belangrijkste tegenstand ontmoette: de transportbedrijven, de werkgevers-organisaties en de ANWB. Deze partijen zijn tot het inzicht gekomen dat het dichtslibben van het Nederlandse wegennet een niet te stuiten proces is. Het belasten van gereden kilometers dient volgens deze partijen beproefd te worden, zoals bleek uit het rapport-Nouwen.

De voorzitter van die commissie, oud-ANWB-directeur Nouwen, toonde zich donderdag dan ook teleurgesteld over het besluit van Peijs om een beslissing over de kilometerheffing door te schuiven naar het volgende kabinet. Het draagvlak voor een doorbraak in het denken over mobiliteit was nog nooit zo groot geweest, meende Nouwen.

Zelfs in de coalitie leek zich de afgelopen jaren een doorbraak te hebben voorgedaan, getuige het eerder aangehaalde citaat van VVD-kamerlid Hofstra. Het CDA is de enige coalitiepartij die officieel nog op het standpunt staat dat de kilometerheffing niet dient te worden ingevoerd. Vlak voor de zomervakantie verscheen er echter een rapport van een partijcommissie, waarin de kilometerheffing werd geaccepteerd als enig mogelijk middel om mobiliteit per auto in de greep te houden.

De commissie was een antwoord van het partijbestuur op de vraag van het CDA-congres om een beter milieubeleid van de partij. Het rapport is nog niet besproken in het CDA, laat staan dat het verheven is tot officieel partijstandpunt. De CDA-fractie in de Kamer hoeft zich er met andere woorden formeel niets van aan te trekken, en dat doen de christen-democraten dan ook niet.

Officieel is het standpunt van minister Peijs, daarin gesteund door VVD en CDA, dat de invoering van een kilometerheffing veel te duur is. Of dat de werkelijke reden is, is de vraag. Berekeningen van anderen komen tot veel lagere investeringen. In een bijzin liet VVD'er Hofstra donderdag in het 'NOS-JournaaT doorschemeren dat er andere overwegingen zijn om terug te komen van eerdere uitspraken. Er mag wel een breed draagvlak zijn onder allerlei organisaties, maar organisaties zijn geen kiezers. De angst voor dat electoraat speelt een grote rol in het uitstelbesluit.

Kamermeerderheid achter uitstel kilometerprijs

(NU-NL 9 september 2005) Een meerderheid van CDA, VVD en LPF in de Tweede Kamer vindt het terecht dat het kabinet past voor invoering van een landelijke kilometerprijs die automobilisten vanaf 2012 zouden moeten betalen. De kleinste regeringspartij D66 schaart zich achter de oppositie die zwaar teleurgesteld is.

De opstelling van de VVD valt op. Fractiewoordvoerder Hofstra was vorig jaar nog samen met PvdA-collega Dijksma gangmaker van een door de Kamer aanvaarde motie voor een prijsbeleid op de weg. Het kabinet moest voor 2007 daar werk van maken.

Hofstra is nu akkoord met het realistische beeld dat het kabinet in de donderdag gepresenteerde Nota Mobiliteit volgens hem schetst. "Er is nu geen zicht op de financiële haalbaarheid." Hij ontkende dat fractieleider Van Aartsen hem heeft teruggefloten om de kiezers - in maart 2006 zijn er gemeenteraadsverkiezingen - niet te mishagen. "We luisteren naar geluiden uit de samenleving", zei hij nog wel.

Wijzigingen

Hofstra is "blij" dat het kabinet wel alvast een aantal fileknelpunten wil aanpakken, in combinatie met een knelpuntenheffing voor de gebruikers als die weg af is. "Daar moet het tijd en energie in steken." Overigens acht de VVD'er wijzigingen in de kabinetsplannen denkbaar. "Het is niet gezegd dat de nota één op één in de Kamer wordt overgenomen."

Alternatief

Zo stelt CDA-collega Van Hijum enkele strikte voorwaarden aan die knelpuntenheffing. Die is alleen aanvaardbaar als het verkeer daardoor echt duidelijk beter doorstroomt en er een gratis alternatief is. Hij wil opheldering daarover van de minister.

Verder neemt Van Hijum het op voor haar "nuchtere en reële stap-voor-stapbenadering" om vanwege de miljardenkosten nu nog niet voor een landelijke kilometerprijs te kiezen.

LPF

De LPF is "erg blij" dat geen invoeringsdatum voor de kilometerprijs is genoemd. De partij heeft zich altijd sterk tegen zo'n heffing verzet. De kosten kunnen beter worden geïnvesteerd in wegen.

Niet voor het eerst zorgt de LPF, die het versneld aanpakken van fileknelpunten steunt, voor een Kamermeerderheid voor regeringsplannen. Coalitiegenoot D66 haakt immers af, teleurgesteld "over de zoveelste keer dat de kilometerheffing naar achter wordt geschoven", aldus fractiespecialist Van der Ham.

Experimenteren

D66 wil dat grote steden de ruimte krijgen om nu al te experimenteren met een kilometerheffing. Het entreegeld van 7,50 pond per dag die automobilisten in Londen moeten betalen, heeft de luchtvervuiling flink gedrukt.

Onder de oppositie is de kritiek fel. "Blijkbaar rekent minister Peijs op een daadkrachtiger opvolger", aldus de PvdA-fractie, die vindt dat elk perspectief ontbreekt over wanneer en waar met beprijzen kan worden begonnen.

Tegenover het elke twee jaar monitoren van de kosten stelt de PvdA voor om de markt actief te betrekken bij het probleem van de hoge invoeringskosten.

SP

SP is faliekant tegen een knelpuntenheffing na het verhelpen van het probleem. Volgens Kamerlid Gerkens "zorg je zo eerst voor meer autoverkeer, om vervolgens te zeggen dat men juist minder moet gaan rijden".

ChristenUnie-woordvoerder Slob noemt het ronduit teleurstellend dat Peijs veel minder ambitieus is dan de adviesclub van oud-ANWB-voorzitter Nouwen over de kilometerheffing. "Verbazingwekkend dat Nouwen zich daar kennelijk ook bij neerlegt."

 

'Verkeersplan kabinet teleurstellend'

(www.anwb.nl 8 sept. 2005) Het kabinet heeft besloten cruciale delen van het Advies van het Platform Anders Betalen voor Mobiliteit niet over te nemen. De ANWB is teleurgesteld en hoopt dat de Tweede Kamer zich voortvarender zal opstellen en bij het kabinet zal aandringen het platformadvies wel in zijn geheel te omarmen.

Het platform, waarin naast de ANWB ook het bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties zijn vertegenwoordigd, adviseerde het kabinet om op termijn een andere manier van betalen voor het gebruik van de weg in te voeren. Het vervangen van vaste kosten voor het bezit van de auto door een tarief per kilometer stond centraal in dit advies. Hierdoor verkregen inkomsten moesten uitsluitend worden besteed aan het verbeteren van de bereikbaarheid.
Doordat het kabinet deze onderdelen over wil laten aan een volgende regering vanwege 'hoge invoering en systeemkosten', gaat dit kabinet volgens de ANWB voorbij aan de wens van de automobilist voor een eerlijker prijs voor het autogebruik.
De ANWB had liever gezien dat dit kabinet had uitgesproken er zelf alles aan te doen deze kosten naar beneden te brengen. Het kabinet had ja kunnen zeggen over het te bereiken einddoel om met de partijen, die deze doelen steunen, aan een succesvolle invoering te werken.

Voorlopig geen tol voor automobilist

(NU-NL 2 september 2005) De automobilist hoeft voorlopig niet te betalen voor de aanleg van nieuwe wegen. Het kabinet omarmt het advies-Nouwen om enkele drukke verkeersknelpunten op te lossen, maar wil niet daarvoor al tijdens de werkzaamheden geld vragen van de gebruikers.

Het kabinet laat verder open of er vanaf 2012 een landelijke kilometerheffing of -prijs komt, bleek vrijdag na de wekelijkse ministerraad. De invoering van de heffing wordt afhankelijk gemaakt van een onderzoek naar de invoeringskosten.

Opstapje

Minister Peijs (Verkeer) meldde bijna terloops een akkoord over haar 'ververste' Nota Mobiliteit, de verkeersplannen tot 2020. Er lag immers sinds mei een advies van een breed samengestelde werkgroep van oud-ANWB-voorzitter Nouwen om het autorijden te beprijzen, te beginnen met een 'knelpuntenheffing' vanaf 2009 als opstapje naar een landelijke kilometerprijs vanaf 2012 (beide naar tijd, plaats en milieukenmerken van de auto). De autobelastingen zouden dan kunnen vervallen. .

Nouwen wilde in de strijd tegen de files alvast vier tot zes verkeerspunten aanpakken in ruil voor een heffing, die in principe moet worden betaald als de spa in de grond gaat.

Onduidelijk

Het is volgens ingewijden de bedoeling van het kabinet dat op afzienbare termijn wel degelijk enkele, nog nader te bepalen knelpunten worden aangepakt, maar de financiering is nog onduidelijk.

Minister Peijs zal donderdag de plannen uit de doeken doen. Werkgeversorganisatie MKB-Nederland, lid van de commissie-Nouwen, is tevreden dat deze voorfase uit het plan-Nouwen is overgenomen, maar is tegelijk van mening dat er op kortere termijn veel te weinig door het kabinet wordt geïnvesteerd ter oplossing van verkeersknelpunten. Dat zou het draagvlak voor een heffing juist vergroten, is de redenering.

Ontwikkelingen

Het kabinet legt zich nog niet vast op een invoeringsdatum voor een kilometerprijs mede gezien de hoge kosten van de techniek, die in de miljarden kan lopen. In 7,5 miljoen auto's moet bijvoorbeeld een tolkastje worden ingebouwd. Daarom komt er om de twee jaar onderzoek naar de technologische ontwikkelingen.

De fracties in de Tweede Kamer ventileerden in mei al bedenkingen over het advies-Nouwen. Pas als de weg er ligt, zou de automobilist een knelpuntenheffing moeten betalen, stelden de regeringspartijen CDA en VVD. Dat idee hangt het kabinet nu aan. CDA-fractiewoordvoerder Van Hijum wilde vrijdag pas reageren als hij de kabinetsnota heeft gelezen.


De kritische mobilist 2005

Commentaar en kopij aan ons opsturen


Terug naar eerste pagina