Verontruste ANWB leden

ANTIFILEPLAN 2000

Hieronder meer dan dertig relevante nieuwsberichten over het thema bereikbaarheidsoffensief randstad (o.a. uit Trouw, Telegraaf, van ANP en enkele persberichten), in chronologische volgorde (meest actueel bovenaan) tussen 30 maart en 26 november 2000. In groen daaraan voorafgaand ons kritische commentaar op de Haagse perikelen en de rol van de ANWB daarbij.

Op 8 december het persbericht van de ministerraad: het kabinet is het eens over een na veel zwoegen tot stand gekomen compromis over een experiment met rekeningrijden (spitsheffing) en andere anti-filemaatregelen. Hieronder de -voorlopige- reacties in Algemeen Dagblad, Reformatorisch Dagblad en Telegraaf. Zelfs De Telegraaf is gematigd en vrij neutraal over het voorstel voor voorlopig rekeningrijden, heel anders dan het hetzerige toontje in 1999 en begin 2000. De steun die Netelenbos kreeg van VVD-minister Jorritsma zal hier een rol hebben gespeeld.

De spitsheffing wordt naar verwachting in 2010 vervangen door de nog te ontwikkelen techniek van de kilometerheffing (gedifferentieerd naar brandstofverbruik, plaats en tijd, in feite dus een verfijnde wijze van spitsheffing!). Jammer is dat de opbrengst van het huidige experiment met de spitsheffing gaat naar het verminderen of afschaffen van de wegenbelasting EN naar meer autoinfrastructuur, NIET naar goede duurzame alternatieven voor de automobiliteit op knelpunttrajecten zoals verbeterd OV, fiets, telewerken etc.. Naast het rekeningrijden worden ook door het bedrijfsleven aan te leggen betaalstroken ingevoerd, een elitaire wijze van selectieve filebestrijding.

De kamer krijgt nog het laatste woord.

Mijnheer Hofstra maakte op 28 november geschiedenis. Hij komt terug op zijn eerdere akkoord met rekeningrijden en eist heropening van de begrotingsbehandeling Verkeer en Waterstaat ! Geheel in lijn met een brief die de ANWB aan de grote steden schreef over het rekeningrijden, waarover tussen minister Netelenbos en de "Wielrijdersbond" de pleuris uitbrak, en tevens een logisch vervolg op het gewiebel van D66, wil VVD'er Hofstra nu toch weer het experiment met de tolpoorten ter discussie stellen........ Het blijft spannend op het binnenhof, maar of milieu en/of mobilist daar beter van worden? Het is NIET het klimaat om rustig gezamenlijk tot fundamenteel doordachte voorstellen te komen die zowel voor de Nederlandse economie als voor het milieu en de leefbaarheid goed uitpakken. Is rekeningrijden soms de stok waarmee bepaalde VVD'ers met Paars willen breken om daarna met de onder meer zťťr autovriendelijke CDA in zee te gaan? En ruikt mijnheer Hofstra bloed ?

Ook mevrouw Giskes, 2e kamer lid voor D'66, maakte geschiedenis, op 15 november. Volgens de kranten en RTV neemt ze voor D'66 de steun aan het rekeningrijden terug, zodat alleen PvdA en GroenLinks nog voor dit -na de ANWB-campagne Rekeningrijden Stop! "omstreden"- middel tegen autofiles zouden zijn.

's Avonds, in NOVA, relativeert haar fractieleider de berichten. D'66 trekt zijn handtekening voor rekeningrijden in het regeerakkord Paars-2 NIET terug, maar vindt wel dat de maatregel (te) laat komt EN dat de proef met de tolpoorten kwetsbaar is (NB ťťn van de commerciŽle aanbieders van hettolpoortensysteem trok zich recentelijk terug). D'66 is nog steeds voor terugdringen van de auto in de randstad en meer stimulering van openbaar vervoer om de groeiende mobiliteit hier op te vangen. De verdeling van 6 miljard extra voor de auto en maar 3 miljard voor beter openbaar vervoer in de komende tien jaar ziet de fractieleider als volkomen scheef: er moet minder geld voor de auto komen en veel meer voor OV. Wat betreft het rekeningrijden bepleit D'66 een versneld invoeren van de kilometerheffing met daarin het rekeningrijden geÔntegreerd opgenomen.

Beseft D'66 wel dat ANWB en BOVAG verklaren de kilometerheffing alleen te zullen accepteren als de totale autolasten niet omhoog gaan, d.w.z. de heffing mag niet meer bedragen dan het afschaffen van de wegenbelasting oplevert. Bij een gemiddeld kilometrage van 16.000 km per jaar en een gemiddelde wegenbelasting van zo'n 700 tot 800 gulden per jaar betekent dat een kilometerheffing van 4 tot 5 cent per kilometer. Een heffing die geen zoden aan de dijk zal zetten, ook niet als de heffing tijds- en plaatsafhankelijk wordt gedifferentieerd. De ANWB hamert er bijvoorbeeld steeds op dat het "kwartje van Kok" (per liter benzine) indertijd ook niet tot minder autokilometers leidde.... Bovendien zint het deze organisaties misschien wel dat de ingewikkelde elektronica voor de kilometerheffing volgens minister Netelenbos pas in 2010 operationeel kan zijn (uitstel en afstel...). Ook dit systeem kan wellicht, zowel technisch als juridisch, net zo kwetsbaar zijn als rekeningrijden via tolpoortjes, en dan zijn we over 10 jaar -behalve dan voor tientallen miljarden extra AUTObeton- net zo ver zijn als nu. Na de ANWB-publiekscampagne Rekeningrijden STOP! (1999) in 2009 de ANWB-BOVAG-publiekscampagne Kilometerheffing NEEN! ????

VOORGESCHIEDENIS IN HET KORT:

Op 12 oktober 2000 werd door drie van de vier grote steden een convenant inzake het "bereikbaarheidsoffensief" van minister Netelenbos ondertekend. Daags erna stemt het kabinet in met het Nationaal Verkeers- en VervoersPlan van onze minister van verkeer. Maar intussen is de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) UIT het overleg met de rijksoverheid gestapt; de gemeenten voelen zich gepasseerd bij de vormgeving en uitvoering van het verkeersbeleid van de komende tien jaar. En Utrecht wil het onderste uit de pan, blijft de kat wat betreft het rekeningrijden uit de boom kijken tot de Tweede Kamer het plan zal behandelen. Even later weer grote heibel binnen het kabinet: radicale ommezwaai in beleid ten aanzien van de alsmaar sneller groeiende automobiliteit? En wel of niet een prestatie-minimum voor het rekeningrijden?

"Resultaat" van alle politieke getouwtrek tussen verschillende overheden en verschillende regio's: het "bereikbaarheidsoffensief" -met daarin het qua doelen uitgeklede rekeningrijden EN veel wissel- en spitsstroken, andere snelwegverbeteringen en extra autotunnels- is een intern wel zeer strijdig plan geworden. Na de slepende onderhandelingen met alle betrokken partijen is nauwelijks nog iets van de oorspronkelijke milieu- of duurzaamheidsdoelstellingen overgebleven. Het aan ANWB en BOVAG beloofde wegvallen van de wegenbelasting om de op zich positieve variabilisatie van autokosten (betalen voor gereden kilometers) in te voeren, kan leiden tot vťťl mťťr tweede en derde (oude) auto's met veel extra korte ritjes die extreem milieuvervuilend zijn. Kortom: een plan voor meer autobeton en voor meer benzinestank, niet of nauwelijks voor OV en fiets.

Binnenkort heeft de Tweede Kamer het laatste woord. Is de volgende uitspraak van kamerlid Van der Steenhoven een serieuze voorbode dat het milieu en de ruimte echt zullen worden meegewogen in de discussie of is het weer eens een politiek opwerpballetje ?:

"Het kabinet geeft aan niets meer te zullen ondernemen om de groei van de mobiliteit aan te pakken. De vraag of de nadelen van de groei niet groter zijn dan de voordelen wordt niet eens meer gesteld. Misschien is het ook daarom dat het plan zwijgt over leefbaarheid en milieu."

Eerder -7 juni mei 2000- werd na heel veel vooroverleg en onderhandelen regering - kamerfracties - het lang voorbereide "antifileplan" van Netelenbos behandeld in de Tweede Kamer. Eraan voorafgaand topdrukte voor autolobby, betonboeren, milieuorganisaties, politieke partijen en minister Netelenbos die in een inmiddels opgetrokken rookgordijn ALLE partijen lijkt te willen gaan tevredenstellen. Op basis van de kamerdebatten zal de beleidslijn in het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan voor de komende jaren worden vastgelegd. Veel gedegen studies (zie ANWB-blad Verkeerskunde), een al jarenlange verhitte discussie tussen autofreaks en milieugroepen en heel veel onderhandelen van minister Netelenbos met "het veld" zijn hieraan voorafgegaan. Absoluut dieptepunt daarbij de eenzijdige en zelfs hetzerige ANWB-campagne Rekeningrijden Stop! begin 1999, die haaks stond op aanbevelingen in Verkeerskunde.

Het kabinetsvoorstel is een echt poldermodel-product waarin iedereen zijn zin lijkt te moeten krijgen: het bedrijfsleven en de ANWB krijgen hun autoverkeer bevorderende betaalstroken (investering door en tolopbrengst naar bedrijfsleven!), de grote steden mogen gaan snoepen uit de opbrengsten van het rekeningrijden om extra (auto...)infrastructuur aan te leggen en om PvdA, GroenLinks en milieubeweging tevreden te stellen wordt ook het openbaar vervoer nog wat gestimuleerd voordat het onzekere tijdperk van privatisering en wegvallen van subsidies voor OV ingaat. De grote vraag: Wordt het weer symptoombestrijding of toch iets van een trendbreuk om de auto althans in congestiegebieden terug te dringen ? De angst voor de autofreakende kiezer lijkt de partijen eind april toch nog de makkelijke weg van het bestrijden van symptomen op te duwen. Milieu en op de langere termijn ook de economie zullen dan de dupe worden van "pappen-en-nathouden" en "de kool en de geit sparen". Zeker voor de randstad lijkt een fijnmazig frequent bereden light rail netwerk tien keer beter dan weer extra autobeton om eindeloze autofiles tegen te gaan.

Netelenbos stelde onder grote druk van de autolobby (vooral VVD / ANWB / bedrijfsleven / Telegraaf) voor de miljarden voor verkeersinfrastructuur de komende jaren fifty-fifty te verdelen tussen auto en openbaar vervoer. Minister Pronk van Ruimtelijke Ordening en Milieu stelde -terecht- dat dit het paard achter de wagen spannen is. Beter nu in de knelpuntregio's relatief meer uitgeven aan ruimte-efficiŽnter en milieuvriendelijker OV-systemen als light-rail dan weer meer asfalt en beton voor de doodlopende weg van de auto in de dichtslibbende Randstad. Een genoemde mogelijkheid: tot 2006 alleen geld voor OV-infrastructuur (vooral light-rail in de randstad) en pas daarna nieuwe infrastructuur voor de auto, deels betaald door het bedrijfsleven.....

Het kamerdebat van 7 juni: D66 mist een echte visie in Netelenbos' plan en kan daarom de keuze voor veel projecten niet plaatsen. D66 bepleit daarom heroverweging van veel projecten en wil de auto-beton-plannen slechts tot enkele echte knelpunten beperken; de vrijkomende gelden dienen besteed voor een opwaardering van het openbaar vervoer tot een echt alternatief voor de autoforens. De oppositie bepleit meer verkeersinvesteringen buiten de randstad. CDA, SP, SGP en RPF bleken nog steeds om verschillende redenen sterk gekant tegen rekeningrijden in de spitsfile.

Begin september blijken de betrokken regionale overheden hopeloos verdeeld.... Mogelijk dat alleen de momenteel wel erg sterk stijgende energieprijzen nog meer mobiliteit met nog meer files in ons overvolle landje kunnen voorkomen. Ondanks politiek, ANWB en bedrijfsleven wordt mobiliteit dan -vanwege schaarste, duurzaamheid en milieu- terecht hoog beprijsd. Het is voor ons allen alleen te hopen dat deze lang verwachte crisis niet gepaard gaat met een langdurige wereldwijde maatschappelijke crisis. Files zullen we ons dan alleen herinneren als een klein luxe probleempje in die overvloedige maar kortzichtige jaren '90.......

 

Wetsvoorstel bereikbaarheid en mobiliteit vastgesteld

Persbericht Ministerraad RVD, 08.12.2000

De ministerraad heeft op voorstel van minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat het wetsvoorstel Bereikbaarheid en Mobiliteit vastgesteld. Deze wet is ťťn van de pijlers van het Bereikbaarheidsoffensief Randstad. Naast de omvangrijke investeringen in openbaar vervoer en wegen maakt deze wet de instelling mogelijk van regionale mobiliteitsfondsen waaruit de regio's snel projecten kunnen financieren om knelpunten in het verkeer op te lossen. Het geld in deze fondsen komt ondermeer uit vormen van betaald (auto-)rijden die door deze wet mogelijk gemaakt worden:

tolheffing in de ochtendspits op plaatsen waar vaak files ontstaan (spitstarief)
tolheffing op nieuwe wegen, tunnels of bruggen
tolheffing op nieuwe, vrije, banen naast bestaande verbindingen (betaalstrook)

De opbrengsten van het spitstarief krijgt de automobilist bovendien terug uit een verlaging van de motorrijtuigenbelasting. De proeven met het spitstarief en de betaalstroken worden, als onderdeel van het Bereikbaarheidsoffensief Randstad, op een beperkt aantal plaatsen ingevoerd.

Na twee jaar vindt een evaluatie plaats of het spitstarief en de betaalstroken voldoende bijdragen aan de bereikbaarheid van de steden in de Randstad. Zo ja, dan zal de overheid het spitstarief op meer plaatsen invoeren en ruimte bieden voor meer betaalstroken. De proeven leveren veel informatie op over de effecten van tolheffing op routekeuze en tijdstip van vertrek van automobilisten en op het gebruik van openbaar vervoer. Deze informatie wordt ook gebruikt voor de uitwerking van de naar verwachting rond 2010 in te voeren kilometerheffing. Deze zal het spitstarief vervangen.

Spitstarief Het primaire doel van het spitstarief is een efficiŽnter gebruik van de weg door spreiding van het gebruik over de dag. De proef met het spitstarief is geslaagd als de gemiddelde reistijd, op de wegvakken met spitstarief, na twee jaar is verminderd met 20 tot 25 procent vergeleken met wat, gezien de ontwikkelingen van het verkeer in de regio, verwacht mag worden bij ongewijzigd beleid. De effecten van de proef worden nauwkeurig vastgelegd en geanalyseerd. Daarbij wordt naast het spreidingseffect ook het effect op de veiligheid en op het keuzegedrag van automobilisten onderzocht. Het Centraal Planbureau wordt bij de evaluatie betrokken.

Per dag wordt niet langer dan twee uur tol geheven, alleen tijdens de ochtendspits tussen 06.00 en 10.00 uur. Variaties in tarief zijn mogelijk, zowel van poortje tot poortje als van uur tot uur. De hoogte van het spitstarief zal in de proefperiode (2002-2004) niet hoger zijn dan 2,5 euro. Er wordt alleen geheven op werkdagen. In vakanties wordt niet geheven.

Buitenlandse voertuigen moeten ook spitstarief betalen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van afspraken op Europees niveau over uitwisseling van kenteken-registraties. Bij de invoering van het spitstarief worden ook maatregelen genomen om sluipverkeer op lokale wegen tegen te gaan.

Betaalstroken en tol

Voor de betaalstroken geldt gedurende de hele dag een tarief met een maximum van 7 euro. Het tolverbod wordt opgeheven. Er zal echter niet snel een netwerk van tolwegen als in Frankrijk ontstaan. In beginsel mag alleen op nieuwe wegen tol worden geheven en mag alleen de overheid tol heffen. Aanleg, beheer en onderhoud van tolwegen en betaalstroken kunnen wel worden uitbesteed aan bedrijven.

Het wetsvoorstel zal aan de Tweede Kamer worden aangeboden.

Spitstarief hoger; Tol kan oplopen tot bijna negen gulden

(AD 8 december 2000) Het rekeningrijden pakt een stuk duurder uit dan verwacht. De maximale prijs per rit kan oplopen tot 8,80 gulden (4 euro). De tarieven kunnen bovendien per tolpoort verschillen.

Dat blijkt uit het nog vertrouwelijke wetsontwerp over tolheffing dat het kabinet vandaag bespreekt. Tot nu toe werd uitgegaan van een ritprijs van vijf gulden voor abonnementhouders en zeven gulden voor incidentele rijders. Minister Netelenbos (Verkeer) wil vanaf eind 2002 proeven met rekeningrijden beginnen rond Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Ze gaat ervan uit dat het gemiddelde tarief 5,50 gulden (2,50 euro) bedraagt bij elektronische betaling. Wie per acceptgiro betaalt is gemiddeld 7,70 gulden (3,50 euro) kwijt. Hebben deze bedragen te weinig effect op de files, dan kan de minister de prijs zo verhogen dat de verstopping van wegen wel minder wordt.

Het maximumtarief voor betaalstroken wordt ruim 15 gulden per rit (7 euro). Netelenbos denkt dat het tarief in de praktijk 'ruim onder dit maximum' ligt. In de weekeinden en vakantieperioden vervalt de heffing.

Na kritiek van de Raad van State zoekt Netelenbos een oplossing voor buitenlandse automobilisten. Het adviescollege van het kabinet vindt dat ook buitenlanders het spitstarief moeten betalen. De minister zal met andere landen onderhandelen over het leveren van kentekengegevens en hulp bij het invorderen van het verschuldigde geld. Buitenlandse automobilisten kunnen ook een speciale autobetaalbox met chipkaart huren. Die zijn op de toegangswegen van de Randstad verkrijgbaar.

Netelenbos wijst de Kamer erop dat ons land niet langer alleen staat bij de invoering van rekeningrijden. BelgiŽ heeft plannen om het systeem op de ring van Antwerpen in te voeren. Ook Duitsland denkt aan elektronische tolheffing om het Eurovignet (uitsluitend voor vrachtverkeer) te vervangen door een systeem dat sterk op rekeningrijden lijkt.

De wet maakt het verder mogelijk betaald rijden op termijn ook buiten de Randstad in te voeren op plaatsen waar dat nodig is. De aanvankelijke wet op het rekeningrijden had alleen betrekking op de Randstad.

Wellicht later van huis door spitstarief

Netelenbos hoopt op "vrijdageffect"


(Reformatorisch Dagblad 9 december 2000) Minister Netelenbos van Verkeer verwacht dat automobilisten na de invoering van het rekeningrijden later de weg op zullen gaan omdat ze dan niet hoeven te betalen. Zij hoopt op het "vrijdageffect." Op die dag rijden er meer auto's in de ochtendspits, maar zijn er toch minder files omdat mensen op de laatste dag van de werkweek later uit hun bed komen.

Het kabinet heeft gisteren het wetsvoorstel Bereikbaarheid en Mobiliteit vastgesteld. Deze wet is een van de pijlers van het Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR) van minister Netelenbos. De wet regelt onder meer de instelling van regionale mobiliteitsfondsen. De regio's kunnen daarmee investeringen in spoor en wegen betalen die een bijdrage moeten leveren aan de oplossing van verkeersknelpunten. De fondsen worden gevoed door het betaald autorijden dat door het wetsvoorstel mogelijk moet worden gemaakt.

De proeven met het spitstarief (tolpoorten) en betaalstroken moeten uiterlijk begin 2003 beginnen. Er komen op proef acht tolpoorten, bij Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Automobilisten die deze steden inrijden, moeten 's ochtends 5 gulden (2,5 euro) betalen als ze een chipcardunit bezitten. Zonder zo'n kastje kost een passage 7 gulden. Vice-premier Jorritsma noemde dat tarief "buitengewoon laag", alhoewel de invoering een automobilist jaarlijks zo'n 1000 gulden gaat kosten.

Geslaagd
De poorten werken hooguit twee uur per dag en wel tijdens de ochtendspits. Die duurt in principe van zes tot tien uur 's morgens. Variaties in tarief zijn mogelijk, zowel van poort tot poort als van uur tot uur. Er wordt alleen op werkdagen geheven. Tijdens vakanties zijn de poorten buiten werking.

Voor het eerst heeft minister Netelenbos gisteren een duidelijk percentage durven noemen voor de daling van het aantal kilometers dat moet worden bereikt om de proef geslaagd te noemen. "De proef met het spitstarief is geslaagd als de gemiddelde reistijd op de wegvakken met spitstarief na twee jaar met 20 tot 25 procent is verminderd vergeleken met wat bij ongewijzigd beleid mag worden verwacht", zei Netelenbos gisteren op een speciale persconferentie na afloop van de ministerraad.

Ook buitenlandse weggebruikers moeten het spitstarief gaan betalen. Daartoe wordt gebruikgemaakt van Europese afspraken over de uitwisseling van kentekenregistraties. Bij de invoering van het spitstarief worden ook maatregelen genomen om sluipverkeer op lokale wegen tegen te gaan.


Voor de betaalstroken geldt gedurende de gehele dag een tarief van maximaal 7 euro. Het tolverbod wordt opgeheven. In principe zal echter alleen op nieuwe wegen tol mogen worden geheven. Alleen de overheid mag dat doen. De overheid mag wel de aanleg, het beheer en het onderhoud van tolwegen en betaalstroken aan bedrijven uitbesteden.

Rekeningrijden kost f1000 per jaar

(Telegraaf zaterdag 9 december 2000) Automobilisten die in de ochtendspits naar hun werk in de randstad moeten, zijn jaarlijks minimaal 1000 gulden kwijt als de proef rekeningrijden uiterlijk begin 2003 van kracht wordt.

Dat blijkt uit het wetsvoorstel bereikbaarheid en mobiliteit dat de ministerraad gisteren heeft vastgesteld. Daarin worden zowel het rekeningrijden als de aanleg van tolwegen en spitsstroken mogelijk gemaakt. Doel van de wet is de uren dat het verkeer vaststaat met 20 tot 25 procent te verminderen op de wegvakken waar tolpoortjes staan. Als de files na twee jaar met minder dan 20 procent zijn afgenomen is de proef mislukt en verdwijnt het rekeningrijden.

Filecijfers

Voor die beoordeling worden de filecijfers vergeleken met de situatie waarin er geen tolpoorten zouden zijn. Omdat het verkeer de komende jaren steeds verder toeneemt, kan na de proef blijken dat het aantal uren dat het verkeer vaststaat niet afneemt, terwijl de proef op grond van de criteria van Netelenbos toch geslaagd is.

De liberale vice-premier Jorritsma vindt ruim 1000 gulden "een acceptabel bedrag" als automobilisten daardoor niet langer in de file staan. "Als wij 10 tot 15 procent van de mensen in de spits verleiden om anders te gaan rijden, dan is het fileprobleem al opgelost", aldus Netelenbos, die hoopt dat het iedere ochtend zo rustig wordt als op vrijdag in de spits. "Ik vind dat wij de proef moeten houden. Als het werkt, hebben wij goud in handen, zo niet dan is er een groot probleem."

Gedurende de proef met rekeningrijden is een automobilist, die automatisch betaalt via een kastje (kosten 25 gulden) met chipknip in de auto vijf gulden (2,26 euro) per keer dat hij een poortje passeert. Wie niet elektronisch betaalt, is zeven gulden per keer kwijt en krijgt daarvoor een acceptgiro thuis van de belastingdienst.

Extra tolpoortjes

Bij Amsterdam, Rotterdam en Den Haag komen samen acht tolpoortjes te staan op de rijkswegen. Als Utrecht toch meedoet komen er nog drie bij. Daarnaast mogen gemeenten en provincies op hun eigen wegen tolpoortjes plaatsen of andere methoden bedenken om sluipverkeer, dat de tolheffing wil ontlopen, tegen te gaan.

Het spitstarief, zoals minister Netelenbos het rekeningrijden als een van de weinige Nederlanders noemt, wordt geheven gedurende maximaal twee uur tussen 06.00 en 10.00 uur in de ochtendspits. Omdat de files echter niet op alle baanvakken in de randstad op hetzelfde tijdstip ontstaan, zal per wegdeel worden vastgesteld hoelang en wanneer het toltarief geldt.

Het tarief voor betaalstroken wordt maximaal zeven euro (ca. f15,50), afhankelijk van de weglengte. Over de details daarvan neemt het kabinet later nog een besluit.


Harde criteria voor rekeningrijden

(NOS-Teletekst 6 december 2000) De proef met rekeningrijden   rond Amsterdam,  Den Haag en Rotterdam zal na twee jaar worden afgeblazen, als de files in die periode niet met 20% tot 25% zijn afgenomen. Dat staat in het wetsvoorstel van minister Netelenbos, dat ze morgen voorlegt aan het kabinet. 

Netelenbos komt met haar formulering tegemoet aan een wens van de Kamer, en vooral de VVD,die had gehamerd op harde criteria voor de proef. Naar verluidt zal een onafhankelijke commissie het resultaat van de tolpoorten beoordelen. Deze zal niet kijken naar de lengte van de files,maar naar de tijd dat een auto vaststaat (het aantal congestie-uren).

Steden krijgen ook geld als rekeningrijden niet doorgaat

(Volkskrant 5 december 2000) Amsterdam, Rotterdam en Den Haag krijgen ook geld als het rekeningrijden niet doorgaat. Minister Netelenbos (Verkeer) heeft de Tweede Kamer laten weten dat de drie steden alvast 125 miljoen miljoen gulden krijgen voor investeringen in verbetering van de mobiliteit.

Ze hoeven dat geld niet terug te storten als de proef met de elektronische tolheffing uiteindelijk niet doorgaat. In de oorspronkelijke plannen van Netelenbos moesten de steden het geld wel terugstorten als de tolpoorten zouden sneuvelen. Ze komt nu tegemoet aan de wens van Tweede-Kamerlid Hofstra van de VVD.
Utrecht kan nog niet rekenen op geld, omdat Netelenbos daar nog helemaal geen akkoord mee heeft. Hofstra wilde ook die stad alvast geld geven. Over storting aan de regio Utrecht beslist de minister na 30 januari 2001.

Hofstra deed zijn oproep vorige week. Als Netelenbos hem niet tegemoet zou komen, dreigde hij een voorstel van de oppositie te steunen. Dat kwam er op neer dat de minister helemaal niet zou mogen investeren in de steden zolang de Tweede Kamer niet heeft ingestemd met de wet die het rekeningrijden regelt.

Netelenbos neemt het compromis van Hofstra nu grotendeels over met als doel de broze overeenstemming binnen het kabinet over het rekeningrijden niet in gevaar te brengen.

Kamer: meer inspraak in antifileplan

(Volkskrant 28 november 2000) Een meerderheid van de Tweede Kamer eist dat minister Netelenbos van Verkeer minder eigenmachtig haar antifileplan uitwerkt. De Kamer wil over elke tunnel, betaalstrook of nieuw stuk weg van de zogeheten A 4-doorstroomroute kunnen oordelen Ęf en hoe die er moet komen.

Het D66-Kamerlid Giskes nam maandag het voortouw bij het verzet tegen Netelenbos tijdens het Kamerdebat over het meerjarenprogramma voor infrastructuur tot 2010. Ze betoogde dat de minister bij het overleg met bedrijven over investeringen in de ontbrekende delen van de A 4 een verkeerde volgorde hanteert. De A 4 loopt van de kop van Noord-Holland tot aan de Belgische grens.

'Over elke investering in een weg praten wij mee. Maar er is in de Tweede Kamer nooit serieus over de A 4-doorstroomroute gesproken. Terwijl u het plan met de werkgevers al verder uitwerkt', zei Giskes. 'Hoe weten wij of het zinnig is om tegelijkertijd een lange betaalstrook en een rondje openbaar vervoer in de Randstad aan te leggen?'

Giskes wil eerst alles over de verkeerskundige en planologische overwegingen rond het project weten, voordat de Kamer definitief een beslissing neemt over een rijksbijdrage aan publiek-private financiering. Ze kreeg steun van de PvdA, GroenLinks en de kleine christelijke partijen.

De steun aan de critici van haar PvdA-partijgenoot Dijsselbloem, een nieuw Kamerlid, irriteerde Netelenbos zichtbaar. Hij betoogde dat het logischer is als de minister eerst overleg pleegt met de Kamer over de eisen die aan de investeerders uit het bedrijfsleven moeten worden gesteld.

Netelenbos poogde de Kamer gerust te stellen met de mede deling dat alle onderdelen van de A 4-doorstroomroute, zoals de tweede Coentunnel, de A 4 Midden-Delfland en het stuk tussen Dinteloord en Bergen op Zoom, heus niet in ťťn keer worden aangelegd. 'Daar is het bedrijfsleven niet eens toe in staat', zei de minister. Ook is het volgens haar zeer de vraag of de betaalstroken succesvol zullen zijn. 'Er staat immers niet de hele dag een file op de A 4.' En als er geen file staat, zullen automobilisten volgens haar over het gratis wegdeel rijden. De betaalstrook levert dan niets op. De minister beloofde de Kamer binnenkort een berekening te sturen van de kosten van alle plannen in het bereikbaarheidsplan.

Giskes was na het debat niet tevreden. Volgens het Kamerlid is Netelenbos vastberaden het hele A 4-plan uit te voeren.

Ontevreden VVD vraagt heropening begroting Verkeer en Waterstaat

(Metro 28 november 2000)
Op verzoek van de VVD wordt de begrotingsbehandeling Verkeer en Waterstaat heropend. Instemmen met de begroting zou betekenen dat de Tweede Kamer ook akkoord gaat met de antifileplannen voor de Randstad. De VVD voelt daar vooralsnog niets voor.

Tweede-Kamerlid Hofstra wil eerst met de minister debatteren over de contracten die ze heeft afgesloten met Amsterdam, Rotterdam en Den Haag over rekeningrijden en investeringen in wegen en openbaar vervoer. Tijdens de begrotingsbehandeling twee weken geleden is Netelenbos daar volgens Hofstra onvoldoende op ingegaan.

Hofstra vindt dat Netelenbos het geld dat is gekoppeld aan de invoering van rekeningrijden rond Amsterdam, Rotterdam en Den Haag niet naar de steden door mag sluizen zolang de tolheffing nog niet wettelijk is geregeld.

Utrecht

Ook wil hij de minister alsnog oproepen de investeringen in Utrecht niet te laten afhangen van rekeningrijden. Utrecht heeft geen trek in de tolpoorten. Voor Netelenbos is dat reden minder geld in openbaar vervoer en wegen in die regio te steken. Zolang Utrecht het rekeningrijden niet slikt, tekent ze geen akkoord.

Een eerdere poging van Hofstra om rekeningrijden en investeringen in Utrecht los te koppelen, mislukte. De liberaal slikt de tolpoorten omdat ze in het regeerakkoord staan.

D66 wil af van proef met rekeningrijden

(Volkskrant 15 november 2000 19:29) D66 wil af van de proef met rekeningrijden *) rond de grote steden. De sociaal-liberalen zetten in op snelle invoering van een kilometerheffing *) in combinatie met extra investeringen in openbaar vervoer en minder in de aanleg van wegen, zo maakte Tweede-Kamerlid Giskes woensdag bekend tijdens de begrotingsbehandeling Verkeer en Waterstaat. Alleen PvdA en GroenLinks zijn nu nog volmondig voor de elektronische tolheffing.

Minister Netelenbos (Verkeer) was volkomen verrast door de wending van D66. Ze wees erop dat de partij eerder dit jaar de herziene versie van het regeerakkoord, waarin de proef met het rekeningrijden rond de vier grote steden is afgesproken, heeft ondertekend. 'Ik houd fractievoorzitter De Graaf aan zijn handtekening.' Ook PvdA'er Van Gijzel vroeg zich af wat die handtekening nog waard is. Hij karakteriseert de opstelling van D66 als 'onnavolgbaar gedraai en gedraal'. 'Giskes trekt als een donderslag bij heldere hemel het tafelkleed onder het servies vandaan.' CDA, SP en de kleine christelijke partijen zijn al langer tegen rekeningrijden. De VVD ging morrend akkoord met de proef, maar sluit niet helemaal uit alsnog tegen te zullen stemmen. Dan is er geen meerderheid meer voor de tolheffing. 'U blaast het rekeningrijden op', hield Van Gijzel Giskes voor.

Maar zover is het volgens haar nog niet. Ze zal de tolheffing, en dus het regeerakkoord, blijven steunen als blijkt dat de kilometerheffing op korte termijn onhaalbaar is en er geen extra geld naar het openbaar vervoer gaat. 'We hebben liever iets dat beter is dan het spitstarief. Een echte sprong voorwaarts.' Volgens Netelenbos kan de kilometerheffing zeker niet voor 2010 worden ingevoerd. Weinig draagvlak Nu er geen goede alternatieven zijn voor de auto, zoals beter openbaar vervoer, is het spitstarief volgens Giskes moeilijk aan de man te brengen. Giskes vreest dat als uit de proef met het rekeningrijden blijkt dat de files niet afnemen elke vorm van beprijzing zal sneuvelen. 'Dat hangt als het zwaard van Damocles boven ons.' Daarom wil Giskes nu direct beginnen met de kilometerheffing, waar veel meer draagvlak voor is.

Ze ziet alleen mogelijkheden als er serieuze afspraken kunnen worden gemaakt met het bedrijfsleven en de ANWB. Die wijzen de tolpoorten af en hebben zich steeds voor de kilometerheffing uitgesproken. Als het spitstarief uit de antifileplannen voor Amsterdam, Rotterdam en Den Haag wordt geschrapt, ontstaat er volgens Giskes ruimte om de investeringen van 10 miljard gulden in openbaar vervoer en wegen te heroverwegen.

Zij wil dat er minder geld naar de aanleg van wegen gaat en veel meer naar trein en bus. 'Je ruilt het verzet van veel partijen tegen rekeningrijden in voor de vrijheid om die 10 miljard gulden beter te besteden.' Minister Netelenbos heeft echter al keiharde afspraken met de regio's gemaakt over de besteding van de miljarden. 'Blijft de verdeling van die 10 miljard ongewijzigd dan stemmen we daar niet mee in', aldus Giskes.

VVD-Kamerlid Hofstra wil niet te vroeg juichen over het standpunt van D66. 'Ik wil de proef met rekeningrijden niet inruilen voor allerlei openbaarvervoerprojecten. We moeten wel geld in wegen blijven stoppen.' Toch ziet de liberaal er wel brood in rekeningrijden in te ruilen voor de kilometerheffing. Hij hoopt dat Giskes dan genoegen neemt met het Rondje Randstad, een snelle treinverbinding tussen de vier grote steden. D66 pleit echter voor meer openbaar vervoer. Net als de VVD ziet ook de PvdA daar niets in. De balans tussen openbaar vervoer en wegen is nu goed, aldus Van Gijzel. 'De voorstellen van Giskes zijn kansloos. De akkoorden met de grote steden zijn dan niets meer waard en dus zijn we weer terug bij af.' Ook Netelenbos vindt dat de grens voor investeringen in openbaar vervoer is bereikt. 'Al zou ik 200 miljard gulden in het openbaar vervoer stoppen dan neemt het aantal autokilometers nog maar met 10 procent af.'

*) TOELICHTING REDACTIE VANWBL: Bij een kilometerheffing betalen automobilisten een bedrag per gereden kilometer. De vaste lasten, zoals motorrijtuigenbelasting, gaan dan omlaag of verdwijnen helemaal. Bij rekeningrijden betalen bestuurders alleen in de spits vijf gulden als ze een stad binnenrijden.

NETELENBOS WOEDEND OP BORST

"Gťťn sprake van ommmezwaai bij spitstarief"

(AD 20 oktober 2000) In het paarse kabinet dreigt een rel over uitspraken na de wekelijkse ministerraad. De eerste persconferentie van minister Els Borst (Volksgezondheid) als vervanger van Wim Kok is uitgelopen op een stevige botsing tussen Borst en haar collega Netelenbos (Verkeer). Borst vertelde na afloop van de wekelijkse ministerraad de verzamelde pers dat het kabinet Netelenbos heeft gedwongen aan te geven bij welk percentage filevermindering de proef met rekeningrijden een succes is. Dat was verrassend omdat Netelenbos tot nu toe weigerde zich op een percentage vast te leggen.

Zij schreef het kabinet dat het werkelijke effect van het spitstarief pas in 2005 bekend is. Pas dan wilde de minister ‘in een zakelijke discussie’ bezien of het effect voldoende is om verdere invoering te rechtvaardigen. Vice-premier Borst, die gisteren de kabinetsvergadering voorzat, vindt deze aanpak vragen om politieke problemen. “Op deze manier creŽer je ruimte om politiek uit elkaar te vliegen als de proef is beŽindigd. Tevoren een percentage noemen is beter.”

Dus vroeg het kabinet Netelenbos alsnog met ‘kwantitatieve criteria’ te komen. “Het effect moet stevig zijn”, aldus Borst, die de ommezwaai van Netelenbos ‘een geval van voortschrijdend inzicht’ noemde. Voor het eind van dit jaar moet Netelenbos het kabinet laten weten welk percentage ze kiest. 

In een reactie op de uitspraken van Borst zei Netelenbos dat van een ommezwaai geen sprake is. Dat ze altijd al heldere percentages in de wet wilde opnemen. “Borst is niet precies op de hoogte. Dit waren we altijd al van plan.” Volgens Netelenbos zal een filevermindering van 30 procent zoals de VVD eist niet in de plannen komen te staan. “Die 30 procent was een percentage dat is genoemd bij invoering van het spitstarief rond alle grote steden. Nu dat niet gebeurt wordt ook het percentage lager.”

Tweede-Kamerlid Hofstra (VVD) is blij met de ommezwaai van Netelenbos, maar haar plannen moeten van de VVD nog aan andere voorwaarden voldoen voordat de partij haar handtekening eronder zet. PvdA en D66 zijn tevreden. “Hier zijn we altijd voor geweest”, aldus PvdA’er Van Gijzel. Hij denkt net als Hofstra aan een percentage van 20 ŗ 25 procent waarmee het aantal ‘verliesuren’ voor automobilisten moet afnemen. D66 vindt ‘ťťn strikt percentage’ niet werkbaar.

De ministerraad wilde ook opheldering over een paginagrote advertentie in verscheidene dagbladen waarin Verkeer en Waterstaat uitleg geeft over het spitstarief. De vraag is of zo’n advertentie gerechtvaardigd is: het parlement heeft de plannen immers nog niet goedgekeurd. Netelenbos kon het kabinet overtuigen. Borst: “Ik noem het: burgers duidelijk informeren over de plannen. Dat is ook een taak van het kabinet.” Volgens de vice-premier deden bij de bevolking de wildste geruchten de ronde over het spitstarief en besloot Netelenbos daarom tot plaatsing van de advertentie. “Dat is geen beÔnvloeding, maar puur voorlichting”, aldus Borst.


"KABINET GEEFT STRIJD TEGEN DE AUTO OP"

(18 oktober 2000) De overheid gaat niet langer proberen mensen uit de auto te krijgen. Dat beleid, gericht op beperking van de mobiliteit heeft volgens minister Netelenbos (verkeer en vervoer, PvdA) niks opgeleverd. ,,We hebben ons lesje geleerd'', zei de minister gisteren bij de presentatie van het nationaal verkeer- en vervoersplan tot 2020.

Het adagium voor de komende twintig jaar wordt 'mobiliteit mag'. ,,Vroeger zeiden we dat mensen eigenlijk niet mobiel mogen zijn. Dat gaat echter tegen de natuur in. Mensen willen sneller en verder reizen, daar moet je niet tegenin gaan. Dat heeft geen zin'', motiveert Netelenbos de keuze om mobiliteit niet te willen beperken, maar hoogstens in goede banen te willen leiden. ,,In Amerika zeggen ze: mobiliteit is fun. Dat doen wij dan bij het volgende plan.''

De koerswijziging riep gisteren instemmende reacties en felle afwijzingen op. VVD-kamerlid Hofstra omarmt de nieuwe visie. De PvdA vindt nog te vaag waar het kabinet naar toewil. ,,Waar staan we over vijftien jaar'', vroeg woordvoerder Van Gijzel zich af. ANWB, VNO/NCW en Logistiek Nederland noemden de ommezwaai in de benadering van mobiliteit, veelbelovend.

GroenLinks en Natuur en Milieu laakten de kabinetskeuze. Uit de milieuhoek werd tegengeworpen dat vrijbaan wordt gegeven aan asfalt en dat natuur en leefbaarheid het slachtoffer daarvan worden. (Bron: Trouw)

Netelenbos krijgt groen licht voor verkeersplan

(Nu-NL 13-10-2000) Het kabinet heeft vrijdag ingestemd met het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (NVVP) van minister Netelenbos van Verkeer. Uitgangspunt is dat het kabinet mobiliteit erkent (.....), zo zei vice-premier Jorritsma vrijdag na afloop van de ministerraad.

Het hoofddoel is niet verkeer en vervoer terugdringen, maar het zo goed mogelijk verwerken van alle stromen. Voor de komende tien jaar zijn daarvoor allerlei instrumenten uitgedokterd, die grotendeels al in ontwikkeling zijn. Ook zijn er legio plannen voor verbetering van het wegennet en het openbaar vervoer.

Vooral automobilisten krijgen te maken met grote veranderingen. Het bezit van een auto wordt goedkoper, daarentegen moet meer worden betaald voor het gebruik. Automobilisten gaan over een kleine tien jaar betalen per gereden kilometer. De heffing zal afhangen van tijd, plaats voertuig en wegbeheerder.

Belastingen weg

Gelijktijdig verdwijnen de motorrijtuigenbelasting en de belasting personenauto's en motorrijwielen (BPM) gedeeltelijk of geheel. Met de invoering van de kilometerheffing worden de tolpoorten van het rekeningrijden, waarmee in 2003 proeven beginnen, overbodig.

De techniek om de kilometerheffing in te voeren komt snel dichterbij. Er komen systemen die niet alleen het aantal gereden kilometers registreren, maar die ook kunnen worden gebruikt bij de bestrijding van kentekenfraude en snelheidscontroles.

Boordcomputers

Boordcomputers zullen automobilisten niet alleen ondersteunen, maar ook taken overnemen. Er is technologie in voorbereiding om ervoor te zorgen dat een auto op de juiste rijbaan blijft. Andere systemen kunnen botsingen voorkomen of de snelheid aanpassen.

Uiteindelijk kan dat uitmonden in volledig automatisch bestuurde vervoerssystemen voor personen en goederen. Netelenbos geeft maandag een nadere toelichting op het NVVP, maar GroenLinks wacht daar niet op om het plan te kraken.

Milieu

"Het kabinet geeft aan niets meer te zullen ondernemen om de groei van de mobiliteit aan te pakken. De vraag of de nadelen van de groei niet groter zijn dan de voordelen wordt niet eens meer gesteld. Misschien is het ook daarom dat het plan zwijgt over leefbaarheid en milieu", aldus Kamerlid Van der Steenhoven.

UTRECHT: Akkoord fileplan verder weg dan ooit

(Utrechts Nieuwsblad 5 oktober 2000) Het wordt buigen of barsten voor de gemeenten rond Utrecht die zich over het antifileplan van minister Netelenbos moeten uitspreken. Een poging van de regiobestuurders om de toegezegde miljoenen binnen te halen zonder onomwonden akkoord te gaan met de tolpoorten, stuit op een onverbiddelijk 'nee' van het ministerie.

De conceptovereenkomst waarover de gemeenten zich volgende week uitspreken, is daardoor een waardeloos stuk papier geworden. In een brief aan de regionale bestuurders noemt het ministerie van verkeer en waterstaat de concepttekst op cruciale punten 'onacceptabel'.

De gemeenten in de Utrechtse regio hebben grote aarzeling bij het antifileplan omdat een proef met rekeningrijden daar onderdeel van is. Om toch de miljoenen te kunnen incasseren die de minister heeft toegezegd als het plan wordt uitgevoerd, heeft het Bestuur Regio Utrecht (BRU) een formulering bedacht die beide partijen tevreden zou moeten stellen. In de tekst wordt de verantwoordelijkheid voor het experiment met de tolpoorten volledig bij de minister gelegd. Gemeenten die de overeenkomst ondertekenen, stemmen daarmee niet automatisch in met het tolexperiment.

In een top-ambtelijke brief maakt het ministerie duidelijk dat die vlieger niet opgaat. Het ministerie eist dat de formulering plaats maakt voor een tekst waarin staat dat de gemeenten 'zich verbinden aan verdediging van het integrale pakket in hun achterban' en dus de proef met de tolpoorten moeten steunen.

Vrijdag nog deed Netelenbos in een interview met deze krant een poging de aarzelende bestuurders over de streep te trekken. Ze stelde dat de vorming van een regionaal mobiliteitsfonds van honderden miljoenen gulden nog steeds mogelijk is. Ze zou daarvoor desnoods het provinciebestuur, tegenstander van rekeningrijden, links willen laten liggen. Deze week vergaderen veel gemeenteraden over het voorstel, dat volgende week in stemming komt in de BRU-vergadering.

Overheden verdeeld over bereikbaarheidsplannen Netelenbos

(ANP 8 september 2000) Provincies en gemeenten die betrokken zijn bij de plannen van minister Netelenbos van Verkeer voor een betere bereikbaarheid, hebben vrijdag verdeeld gestemd. B en W van Amsterdam stemden in met de plannen voor onder meer het  rekeningrijden. De provincies Zuid-Holland en Utrecht en de gemeente Haarlemmermeer gingen niet akkoord.

Het bereikbaarheidsoffensief van Netelenbos omvat rekeningrijden, verbetering van het openbaar vervoer en maatregelen voor efficiŽnter gebruik van bestaande wegen. Voor Amsterdam zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt over de aanleg van de Tweede Coentunnel en de Westrandweg. Bij Utrecht zou de A2 verbeterd moeten worden.

In Zuid-Holland ontstond onenigheid over de besteding van geld uit het regiofonds. Volgens verkeersgedeputeerde Norder zou een deel van dat geld ook gebruikt moeten worden om problemen buiten de regio op te lossen. De Haagse gemeenteraad was het daar eerder deze week niet mee eens. ,,Het doel is het bereikbaarheidsprobleem in zijn geheel aan te passen. Dat probleem zit ook in verbindingen rondom de regio", verklaarde Norder zijn standpunt.

Voor Gedeputeerde Staten (GS) van Utrecht is het rekeningrijden het grootste struikelblok. Met de weigering akkoord te gaan met het bereikbaarheidsoffensief, zet de provincie Utrecht 250 miljoen gulden op het spel. Netelenbos heeft immers het rekeningrijden onlosmakelijk verbonden met de uitvoering van het gehele plannenpakket. Zowel Provinciale Staten als de gemeenteraad van de stad Utrecht keerden zich eerder dit jaar fel tegen rekeningrijden. Met de rest van de maatregelen ter waarde van 2,5 miljard gulden is Utrecht het wel eens. Die aanpassingen moeten ervoor zorgen dat het wegennet in de regio niet verder dichtslibt.

De gemeente Haarlemmermeer meent dat de plannen van Netelenbos niet garanderen dat de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid verbeteren. De gemeente is bang dat een tolpoort binnen de gemeente zorgt voor een tweedeling. Haarlemmermeer pleit daarom voor een poort aan de zuidkant van het grondgebied. De gemeente wil alleen meewerken aan het plan als de A9 bij Badhoevedorp wordt omgelegd, de bereikbaarheid van Schiphol wordt verbeterd en als het openbaar vervoer wordt versterkt.

B en W van Amsterdam gingen, net als GS van Noord-Holland, wel akkoord. Volgens het college zijn de maatregelen nodig voor een betere bereikbaarheid in de noordelijke Randstad. Door de aanhoudende stijging van het aantal inwoners en de werkgelegenheid is de groei van de mobiliteit in de Amsterdamse regio groter dan het landelijk gemiddelde.

Steun voor het anti-fileplan van Netelenbos

(Trouw, 8 juni 2000) Het anti-fileplan van minister Netelenbos (verkeer) krijgt de steun van een kleine kamermeerderheid. Van de regeringspartijen stribbelde D66 het meeste tegen. De partij vindt dat er van het tien miljard gulden kostende plan te veel geld gaat naar wegen en te weinig naar openbaar vervoer.

Veel kritiek kwam er van de oppositiepartijen CDA en GroenLinks die het Bereikbaarheidsoffensief Randstad het resultaat van achterkamertjespolitiek vinden. Het CDA juichte de komst van betaalstroken toe, maar hekelde de proef met rekeningrijden.

GroenLinks vindt dat er te veel geld gaat naar uitbreiding van de wegen.

De VVD is tevreden met het plan om de files in de Randstad te bestrijden. Er dreigen volgens VVD'er Hofstra straks wel problemen met de uitvoering, wanneer het maatschappelijk draagvlak ontbreekt voor het kabinetsvoorstel.

De PvdA is blij dat er nu een plan ligt waarbij wel vijf miljard wordt uitgetrokken voor wegen, maar ook voor vernieuwende maatregelen zoals toeritdosering bij snelwegen.

Netelenbos gaat het anti-fileplan de komende paar maanden verder uitwerken met de regiobestuurders van de vier grote steden. Die moeten vergunningen uitgeven om de elf tolpoorten te kunnen bouwen.


Infrastructuur Randstad; VVD eist f 6 miljard extra-extra voor weg

(NRC 8 JUNI 2000) De WD eist in ruil voor medewerking aan het zogeheten Rondje Randstad - snel nieuw spoor tussen de vier grote steden waarmee zeker zes miljard gulden zal zijn gemoeid - een vergelijkbaar bedrag voor nieuwe wegen.

Dit heeft het VVD-Kamerlid Hofstra gisteren verklaard tijdens een debat met minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) over de plannen van het kabinet om de files in de Randstad te beteugelen. Hij zei nadrukkelijk het evenwicht te willen bewaren tussen nieuwe investeringen in het openbaar vervoer en in wegen. "Evenwicht is een verdeling van 50-50. "

Deze bedragen zouden riog eens komen bovenop de tien miljard die het kabinet onlangs al heeft uitgetrokken voor talrijke verbeteringen in de infrastructuur. Het RondJe Randstad valt daar echter nog niet onder, al heeft het kabinet wel beloofd dat dit er snel zal komen. Netelenbos wil eerst afwachten welke besluiten het kabinet neemt over de plaats van enkele grote nieuwe woonwijken voordat ze concrete plannen uitwerkt voor deze spoorverbinding. De keuze lijkt te gaan tussen een magneetzweeftrein en traditionele snelle treinen.

De opmerkingen van Hofstra over de verdeling tussen openbaar vervoer en wegen wekten de woede op van de woordvoerders van de coalitiepartners, Giskes (D66) en Van Gijzel (PvdA). Die betoogden dat dit in flagrante strijd was met eerdere afspraken, waarbV nooit sprake was geweest van nieuwe additionele fondsen voor wegen. Ook Netelenbos sprak nadrukkelijk tegen dat er al was vastgelegd dat alles op basis van 50-50 zou worden verdeeld.

De coalitiepartijen maakten gisteren intussen duidelijk dat ze zich wel kunnen vinden in de aanpak van het zogeheten Bereikbaarheidsoffensief Randstad, waaraan het kabinet onlangs zijn goedkeuring hechtte. Het plan omvat onder meer een proef van twee jaar met het omstreden rekeningrijden tijdens de ochtendspits en een experiment met filevrije betaalstroken naast bestaande snelwegen. Met het plan zijn investeringen gemoeid van ruwweg 5,2 miljard gulden in het openbaar vervoer en 4,81 milJard gulden voor verbeteringen in de wegen. Daarnaast gaat het kabinet ervan uit dat het bedrijfsleven ook nog eens drie miljard gulden zal bijdragen aan het oplossen van de knelpunten.

Netelenbos liet doorschemeren dat wanneer een van de vier grote steden uiteindelijk niet wil mee doen, deze niet alleen kan fluiten naar de afgesproken rijksbijdrage aan een regionaal mobiliteitsfonds van 250 miljoen gulden maar ook naar andere projecten in het plan. Volgens de WD'er Hofstra zou dit op chantage neerkomen. Hijl verklaarde zich wel akkoord metl het inhouden van de 250 miljoen in dat geval, maar zei dat de investeringen in de overige projecten in zo'n stadsregio zouden moeten doorgaan. (zie ook DOSSIER REKENINGRIJDEN; www.nrc nl)

Onenigheid paarse coalitie over antifileplan; veel kritiek D66 op antifileplan

(WW.NU.NL 8 jumi 2000) D66 heeft moeite met het antifileplan van minister Netelenbos (Verkeer). Volgens Tweede-Kamerlid Giskes is onduidelijk waarom juist voor deze investeringen in wegen en openbaar vervoer is gekozen. Zij is wel enthousiast over de beschikbare 10 miljard gulden rijksgeld. "Maar geld zonder visie is armoe."   D66 wil alleen 'aperte knelpunten' in wegen aanpakken, maar verder pleit Giskes om veel meer voor het openbaar vervoer te kiezen. Er moeten echte alternatieven komen voor mensen die iedere dag in hun eentje in de auto zitten. Giskes denkt daarbij aan investeringen in stations, langere treinen, spoorverdubbeling en meer geld voor regionale lightrail.  Verder vraagt D66 zich af hoe de resultaten van het antifileplan worden gemeten en hoe de financiering van de ruim dertig projecten in elkaar zit. Giskes staat wel achter de proeven met tolpoortjes en betaalstroken, hoewel ze het spitstarief liever direct had ingevoerd en ze twijfelt aan het effect van betaalstroken.

Ook de PvdA heeft grote twijfels over wat woordvoerder Van Gijzel vorig jaar nog 'yuppenstroken' noemde. "Laten we het maar proberen, maar ik heb er niet
veel vertrouwen in", aldus Van Gijzel.

Alle oppositiefracties toonden zich woensdag ontevreden over het zogenaamde Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR). De woordvoerders drongen erop aan
dat elk project apart kan worden beoordeeld. Ze zijn bang dat Netelenbos een 'slikken-of-stikken-pakket' voorlegt. De PvdA wil de afzonderlijke projecten eveneens 'juridisch, planologisch en verkeerskundig' toetsen. De oppositie vindt verder dat de investeringen te veel alleen op de Randstad zijn geŽnt; andere regio's komen er bekaaid af.

CDA'er Reitsma trok nog eens van leer tegen het spitstarief. Hij was wel tevreden over de forse investeringen. SP en SGP meenden dat het rekeningrijden wel moet mislukken, omdat het alleen werkt als overal in de Randstad tolpoortjes worden neergezet en niet slechts elf bij wijze van proef. Kamerlid Stellingwerf (RPF) verwoordde de angst van de oppositie dat door de betaalpoorten veel sluipverkeer op de regionale wegen ontstaat.

 
Kamer op de bres voor autobezitter

door Ronald Veerman

(Telegraaf 30 mei 2000) De Tweede Kamer springt vandaag alsnog in meerderheid in de bres voor de Nederlandse autobezitter. Automobilisten kunnen daardoor volgend jaar vrijwel zeker rekenen op een kleine verlaging van de motorrijtuigenbelasting ter verzachting van de naar recordhoogte gestegen benzineprijs. Personen die een relatief schone of zuinige auto bezitten zullen vanaf 2001 bovendien op een nog veel groter voordeel worden getrakteerd, omdat de motorrijtuigenbelasting hier veel sterker wordt verlaagd en tevens de bpm-aanschafbelasting fors naar beneden gaat.

Ergste pijn
De paarse coalitiepartners PvdA en VVD zijn het gisteravond voorlopig eens geworden over deze maatregelen die de ergste pijn voor automobilisten moet wegnemen wanneer de benzineprijzen hoog blijven en tegelijk de aanschaf van milieuvriendelijke auto's fors moet stimuleren.

PvdA en VVD willen de plannen vandaag samen met coalitiepartner D66 verder uitwerken om vervolgens later op de dag tijdens een debat met minister Zalm (FinanciŽn) hun wens voor te leggen. De maatregel gaat voor de VVD weliswaar minder ver dan gewenst, maar de liberalen beseffen dat voor verdergaande plannen simpelweg geen meerderheid in de Tweede Kamer aanwezig is.

Kwartje
Het CDA zal desalniettemin vandaag in de Tweede Kamer pleiten voor een veel forsere lastenverlichting door voor te stellen het beroemde kwartje van Kok te schrappen. Daarmee werd begin jaren negentig de benzineaccijns verhoogd om de financiŽle problemen van de overheid af te dekken. Met ingang van volgend jaar zullen vooral nieuwe auto's met een laag brandstofverbruik en relatief weinig schadelijke uitstoot flink goedkoper worden. Daardoor zullen milieuvriendelijke auto's analoog aan zuinige koelkasten en wasmachines in de showroom van een milieulabel worden voorzien die aangeeft dat de korting van toepassing is.

Doordat de laatste jaren steeds sneller nieuwe auto's worden aangeschaft, wordt verwacht dat binnen niet al te lange tijd een zeer groot deel van het wagenpark onder de regeling vallen. De PvdA wilde tijdens de debatten over de hoge benzineprijzen aanvankelijk niet meer doen dan het doorvoeren van een verdere variabilisatie van de autokosten: het bezit goedkoper maken en het rijden duurder. Een verlaging van de motorrijtuigenbelasting zou daardoor alleen mogelijk zijn in combinatie met een gelijktijdige verhoging van de benzineaccijns. De sociaal-democraten willen nu echter naast de forse stimulans voor schone
auto's ook de wegenbelasting voor alle automobilisten iets te verlagen. Voorwaarde is wel dat duidelijk moet zijn dat de hoge prijzen niet op korte termijn verdwijnen en Zalm dus structureel meer btw over benzine ontvangt.

VVD-minister Zalm heeft tot nu toe steeds de variabilisatielijn van PvdA en D66 gevolgd, maar zal naar verwachting niet echt dwars gaan liggen wanneer PvdA en VVD hun voorstel vandaag lanceren. De bewindsman heeft vorige week laten doorschemeren waar mogelijk toch iets voor de automobilist te willen doen.

Grote steden akkoord met antifile-plan

(ANP 25-5-2000) De verkeerswethouders van de vier grote steden hebben donderdag het antifile-plan van minister Netelenbos (Verkeer) goedgekeurd.

Op 1 oktober willen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht de te nemen maatregelen definitief vastleggen in een overeenkomst met het Rijk. Het bedrijfsleven moet op die datum ook de private bijdrage aan het antifile-plan in kaart hebben gebracht.

In het zogenaamde Bereikbaarheidsoffensief Randstad zijn voor de vier steden regionale fondsen in het leven geroepen. De gemeenten storten hier elk 250 miljoen in, Netelenbos maximaal een half miljard per gemeente.

Overheidsgeld
Met het geld kunnen de regio's investeren in lokaal openbaar vervoer, fietspaden en in mindere mate wegen. De steden moeten in ruil voor het overheidsgeld de komst van tolpoortjes slikken. Amsterdam krijgt twee van zulke poortjes, de overige steden drie. Afgesproken is dat de plannen vůůr oktober goedkeuring van de gemeenteraden en Provinciale Staten (PS) zullen hebben.
De bestuurders uit Utrecht zullen hier nog een flinke kluif aan hebben, want zowel de verenigde Utrechtse gemeenteraden als Provinciale Staten zijn mordicus tegen tolpoortjes.

Verkeersmaatregelen
De wethouders hebben Netelenbos beloofd met haar samen te werken bij het uitwerken van de verkeersmaatregelen. Bovendien is afgesproken vaart te zetten achter de uitvoering ervan.   Netelenbos heeft met de werkgeversorganisatie VNO-NCW afgesproken dat het bedrijfsleven haar 1 oktober vertelt hoeveel privaat geld het in het antifile-plan steekt.  Ook moet duidelijk zijn welke bedrijven aan de slag gaan met het aanleggen van met name de A4-Midden-Delfland, de tweede Coentunnel en de tunnel onder het Gein.

Netelenbos spreekt volgende week nog met de ANWB en de milieubeweging over haar antifile-plan.

COMMENTAAR TROUW: Het offensief van Netelenbos

(Trouw 20 mei 2000) Minister Netelenbos (PvdA) van verkeer en waterstaat heeft haar grote verkeers- en vervoersplan de martiale titel Bereikbaarheidsoffensief Randstad meegegeven. Die titel wekt de indruk dat ze in een oorlog is verwikkeld en zich opmaakt voor een beslissende slag. Haar doel is vooral het drukke westen, druk zowel in de zin van bevolkingsdichtheid als economische activiteit, beter bereikbaar te maken. Ze wil dat doel bereiken door ťn het openbaar vervoer te verbeteren ťn meer ruimte te maken voor de auto.

Uit de krijgskunst weten we dat een offensief de meeste kans van slagen heeft als de krachten niet worden versnipperd. De aanvalskracht moet zoveel mogelijk worden gebundeld, het front mag niet te breed zijn. Op dit punt is er reden tot ernstige twijfel. Het is een oude kwaal van de paarse kabinetten dat ze iedereen tevreden willen stellen en daarom geen echte keuzen maken. Ook minister Netelenbos ontkomt niet aan deze hardnekkige kwaal. Haar plannen tot verbetering van het openbaar vervoer mogen er zijn, vooral de plannen voor een snel light-rail-net in en tussen de stedelijke gebieden. Het openbaar vervoer kan pas serieus concurreren met de auto als het sneller is en redelijk comfortabel, met wachttijden die aanmerkelijker korter zijn dan nu. Een frequent (om de tien minuten) rijdende lichte-railtrein in de randstad kan aan die voorwaarden voldoen. Het is wel zaak erop toe te zien dat dit nieuwe, vrije railnet in de infrastructuur wordt ingepast op een wijze die de schade aan steden en landschap tot het uiterste beperkt.

De minister doet de verwachte (milieu- en bereikbaarheids)winst van de verbetering van het openbaar vervoer eigenlijk al bij voorbaat teniet door nieuwe automobiliteit uit te lokken. De ervaring leert immers dat nieuwe wegen binnen de kortste tijd vollopen. Zo wordt het nooit wat. Bovendien zijn de voornemens om de automobilist te laten betalen voor de schaarser wordende ruimte op de weg, tot enkele proeven met
rekeningrijden en betaalstroken teruggebracht.

Het kan zijn dat de minister daarmee de steun van enkele grote lobbygroepen heeft verworven, maar duidelijk is dat haar plannen aan geloofwaardigheid en overtuiging hebben verloren. Op deze manier blijft het gewoon modderen met de mobiliteit.

COMMENTAAR NRC: Miljarden strijken conflicten over files glad

(door FLORIS VAN STRAATEN; NRC 20 mei 1999) Toen minister Netelenbos bijna twee jaar geleden aantrad op Verkeer en Waterstaat, verklaarde ze al direct niet de illusie te koesteren dat ze het fileprobleem zou kunnen oplossen. Die voorspelling is tot dusverre ruimschoots uitgekomen: vorig jaar groeide het aantal files met liefst 19 procent. De opstoppingen kosten de samenleving jaarlijks twee miljard gulden.

En het wordt de komende jaren nůg voller op de weg. Deskundigen van het ministerie schatten dat er tot 2010 zo'n twee miljoen auto's bij zullen komen, waardoor het totale wagenpark acht miljoen stuks zal bedragen. Vooral de Randstad dreigt zo vast te lopen in ťťn kolossale file. De overvolle treinen blijven desondanks voor velen een weinig aantrekkelijk alternatief. Daarom was de tijd meer dan rijp voor krachtige maatregelen van de kant van het kabinet, iets waarover Netelenbos ook nooit enige twijfel had laten bestaan. Het kostte haar alleen langer dan ze gehoopt had om voldoende draagvlak te vinden voor zulke stappen. Gisteren was het dan zover en kon ze het Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR) presenteren.

Het veelvormige pakket maatregelen, door Netelenbos zelf omschreven als "een doordachte mix", voorziet in extra investeringen ter waarde van 5,2 miljard gulden in het openbaar vervoer. Voor verbeteringen in de weginfrastructuur is 4,8 miljard gulden extra uitgetrokken. Nog eens een miljard komt ten goede aan onder meer lokale wegen en fietspaden, terwijl Netelenbos van het bedrijfsleven verwacht dat dat nog eens drie miljard gulden bijdraagt aan projecten om de doorstroming van het verkeer te bevorderen.

De minister prijst haar programma aan als een toonbeeld van evenwichtigheid. Van evenwicht in de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen rijk en regionale overheid, tussen publieke en private bijdragen en tussen uitgaven voor openbaar vervoer en die voor wegen. Onvermeld in dit lijstje bleef het evenwicht binnen de regeringscoalitie, hoewel de behoefte daaraan al met al een krachtig stempel drukte op BOR.

Dat gold in het bijzonder voor de invoering van het rekeningrijden, zonder twijfel nog altijd het meest omstreden onderdeel van het gehele pakket. Vooral de VVD toonde daarvoor geen animo meer, al hadden de liberalen in de zomer van 1998 in een toegeeflijke bui ingestemd met een bepaling daaromtrent in het regeerakkoord. Die stipuleerde dat het rekeningrijden nog tijdens deze kabinetsperiode in de Randstad zou worden ingevoerd.

Netelenbos zelf is, gesteund door PvdA en D66, vanaf het begin steeds een krachtig pleitbezorgster geweest van de tolpoortjes. Ook gisteren bleef ze pal staan voor deze methode van filebestrijding. "Ik ben ervan overtuigd dat het werkt", aldus Netelenbos gisteren. "Je kunt de files niet bedwingen zonder er een prijs aan te verbinden. Zonder beprijzing wordt het uiteindelijk niets. Dat blijkt ook in het buitenland."

Dat het zinvol is een prijs te vragen voor de schaarse ruimte op de weg gedurende de ochtendspits, erkennen intussen ook veel van haar critici. Zij willen de automobilist echter liever de keuze bieden tussen betalen voor een doortocht zonder files via een betaalstrook en de 'gewone' volle snelweg met een grote kans op files. Rekeningrijden daarentegen zou naar hun mening niets veranderen en voor iedereen slechts leiden tot "betaald in de file staan." Juist de VVD toonde zich een groot voorstander van de betaalstrook. Maar Netelenbos weigerde ondanks een niet aflatende stroom van kritiek het concept van het rekeningrijden volledig te laten varen. In plaats daarvan besloot ze het, in afgezwakte vorm, in te bedden in een zeer omvangrijk 'bereikbaarheidsoffensief', dat naast het rekeningrijden een miljardenimpuls zou bevatten voor het openbaar vervoer en voor nieuwe wegen. De lagere overheden zouden bovendien de beschikking krijgen over een mobiliteitsfonds, waaraan Netelenbos 250 miljoen gulden per stad wilde bijdragen als de steden dat zelf ook deden. Ook zouden ze het equivalent van de opbrengst van het rekeningrijden mogen houden voor nieuwe investeringen in hun infrastructuur. Bij dit alles bofte Netelenbos dat het kabinet de wind financieel flink in de rug had, zodat haar miljardenverzoek aan minister Zalm (FinanciŽn) zonder veel problemen kon worden gehonoreerd. Om een en ander verteerbaarder te maken voor haar tegenstanders doopte Netelenbos het gewraakte rekeningrijden intussen om tot het vriendelijker klinkende spitstarief.

De nieuwe aanpak had succes. De aanvankelijk sceptische regionale en lokale bestuurders gingen al snel overstag voor zo'n verleidelijk aanbod en zelfs de werkgevers en de ANWB prezen haar voor haar ambitieuze plannen om de infrastructuur te verbeteren. Om de VVD binnenboord te houden, besloot ze niet alleen een proef van twee jaar met het rekeningrijden te starten maar ook met betaalstroken. Te elfder ure tekenden de PvdA en vooral D66 nog bezwaar aan tegen het hoge wegengehalte van de plannen, maar door alvast beloftes te doen over de aanleg van een supersnelle spoorverbinding tussen de vier grote steden wist Netelenbos ook deze hindernis te nemen.

De grote vraag is nu of haar 'doordachte mix' de al maar uitdijende files enigszins kan beteugelen. Premier Kok verklaarde al blij te zijn wanneer de groei van de files althans enigszins tot staan zou worden gebracht, omdat de aanhoudende economische bloei immers weer meer verkeer zou genereren. Netelenbos zelf toonde zich optimistischer, maar ook zij moest toegeven: "Ik denk niet dat de files ooit helemaal zullen verdwijnen."

Deze overdenking ten spijt moet Netelenbos gisteren een zucht van verlichting hebben geslaakt. De invoering van het rekeningrijden, een van de neteligste problemen van haar ministerschap tot nu toe, was plotseling een stuk dichterbij gekomen.

VERSLAG NRC: Huidige stand van zaken rekeningrijden

(NRC 20 mei 1999) Op 19 mei kwam het kabinet met het langverwachte antifileplan. Er komen elf proeflocaties voor rekeningrijden: twee bij Amsterdam (A2 en A4), drie bij Den Haag (A4, A12 en A13), drie bij Rotterdam (A13, A20 en A29), drie bij Utrecht (A2-Noord, A2-Zuid en A27). Ook komen er vier proeven met betaalstroken in de regio's Amsterdam en Rotterdam. Het Bereikbaarheidsoffensief Randstad, waar de plannen voor rekeningrijden deel van uitmaken, kost de overheid ruim 10 miljard gulden. Het bedrijfsleven moet minstens 3 miljard meebetalen aan tolwegen, tunnels en privaat betaalde betaalstroken.

Onzeker is nog in hoeverre regionale en lokale overheden zullen instemmen met de plannen van het kabinet. Zo hebben Provinciale Staten van Noord-Holland en Utrecht zich tegen het rekeningrijden verklaard. De stadsbesturen van Amsterdam en Utrecht daarentegen zijn voor. De omliggende gemeentes rond Utrecht en Amsterdam zijn echter juist weer fel tegen de invoering van het rekeningrijden. Ook in Haaglanden (rond Den Haag) en Rijnmond (rond Rotterdam) blijft er een diepe scepsis bestaan over de plannen van Netelenbos.

De plannen van de minister zijn tot op het laatst zeer omstreden. In linkse kring gingen er in april bezorgde stemmen op, omdat Netelenbos ,,te veel nieuw asfalt'' zou willen aanleggen en te weinig oog zou hebben voor het belang van het openbaar vervoer. Ter rechterzijde werd juist de vrees geuit dat Netelenbos te weinig zou willen uitgeven aan nieuwe weginfrastructuur.

Om lokale en regionale bestuurders alsook het bedrijfsleven tekst en uitleg te geven over haar plannen, organiseerde Netelenbos eind maart een ontmoeting in het Haagse hotel Des Indes. Een nieuwe ronde in dit overleg zal naar verwachting volgen, nadat het kabinet in mei een besluit zal hebben genomen over de 'bereikbaarheidsplannen' van Netelenbos.

Drie teletekst-berichten over anti-fileplan Netelenbos

Kabinet akkoord met antifileplan

(NOS-TT 20 mei 2000) Het kabinet heeft ingestemd met het plan van minister Netelenbos om de files terug te dringen.Er komt een proef met rekeningrijden op in totaal 11 plaatsen bij Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. In de regio's Amsterdam en Rotterdam komt voorts een proef met speciale betaalstroken op de snelwegen. Het rekeningrijden wordt afgeblazen,als de proef na 2 jaar niet is geslaagd. Het rekeningrijden moet als alles goed gaat in 2010 worden ingevoerd.
Netelenbos wil de bereikbaarheid van de Randstad bevorderen met 30 projecten,   waaronder nieuwe wegen en een snelle treinverbinding tussen de grote steden.

Politieke reacties op antifileplan

(NOS-TT 20 mei 2000) De PvdA is tevreden over het antifileplan. De partij spreekt van een vernieuwend en evenwichtig plan waarin slimme manieren staan om doorstroming van bestaande snelwegen te verbeteren.  Ook de VVD is erover te spreken."Voor het eerst onder Kok doen we echt iets tegen de files", zei VVD'er Hofstra. D66 is minder enthousiast. De partij vindt dat er in Netelenbos' plan te weinig aandacht is voor het openbaar vervoer. Het CDA verwerpt het rekeningrijden omdat de automobilist geen alternatief heeft. RPF/GPV zijn blij met de extra investeringen in het openbaar vervoer, maar voelen niet voor betaalstroken.

Negatieve reacties op fileaanpak

(NOS-TT 20 mei 2000) De RAI, de Bovag en de ANWB wijzen het antifileplan af,vooral door het rekeningrijden.Dat onderdeel is voor deze organisaties onverteerbaar. Er worden vraagtekens gezet bij de wijze waarop de proef wordt gehouden. Door de vele aanvullende maatregelen is later niet meer vast te stellen wat de werkelijke resultaten van de proef zijn geweest, menen RAI en Bovag.

De milieubeweging is ook weinig te spreken over het plan. Milieudefensie en Natuur & Milieu noemen het halfslachtig en tegenstrijdig. In betaalstroken zien ze niets, omdat die ten koste gaan van het landschap.

Kabinet akkoord met antifileplan

(ANP 19 mei 2000) Het kabinet is akkoord gegaan met het antifileplan van minister Netelenbos van Verkeer. Dat heeft premier Kok vrijdag na afloop van de ministerraad bekendgemaakt.

Het antifileplan voorziet in elf proeflocaties voor rekeningrijden: twee bij Amsterdam (A2 en A4), drie bij Den Haag (A4, A12, en A13), drie bij Rotterdam (A13, A20, A29) en drie bij Utrecht (A2-Noord, A2-Zuid en A27). Ook komen er vier proeven met betaalstroken in de regio's Amsterdam en Rotterdam.

Verder staan in het zogenaamde Bereikbaarheidsoffensief Randstad ruim dertig verkeersprojecten opgesomd die de komende tien jaar worden uitgevoerd. Het gaat om aanleg van spoorwegen, lightrail en nieuwe wegen. De projecten zijn gedeeltelijk nieuw, maar sommige waren al gepland en worden versneld uitgevoerd.

Het kabinet verplicht zich daarnaast tot de realisatie van een snelle treinverbinding tussen de vier grote steden in de Randstad. Dit kost de overheid nog eens minstens 6 miljard. Of het traject als dure magneetzweefbaan wordt uitgevoerd is nog niet zeker.

Tijdens de behandeling van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening kan het kabinet ook nog tot verdubbeling van alle spoorverbindingen in de Randstad besluiten.

Het antifileplan kost de overheid ruim 11 miljard gulden. Hiervan gaat 5,2 miljard naar het openbaar vervoer en 4,8 naar asfalt.

Spitstarief
De vier grote steden kunnen maximaal 2 miljard opstrijken, dat volgens Netelenbos grotendeel aan openbaar vervoer zal worden besteed. De opbrengst van het spitstarief (rekeningrijden) gaat terug naar de automobilist door een verlaging van de motorrijtuigenbelasting.

Het bedrijfsleven moet minstens 3 miljard meebetalen aan onder andere tolwegen, tunnels en privaat betaalde betaalstroken. Die stroken kunnen in 2006 in gebruik worden genomen als de proef is geslaagd.

Volgende week overlegt Netelenbos nog met de vier grote stadsregio's, de werkgevers, de ANWB, de vakbeweging en de milieuclubs over het plan.

ANWB teleurgesteld
De ANWB is teleurgesteld dat rekeningrijden deel uitmaakt van het antifileplan van minister Netelenbos (Verkeer). Bovendien vindt de organisatie het jammer dat de betaalstroken als proef worden gespresenteerd. "Wij hadden het idee dat de minister zich hier enthousiaster over zou tonen", aldus de ANWB in een reactie.   De ANWB is wel te spreken over de investeringen in lightrail en ander openbaar vervoer. Of de investering voldoende zal blijken om de groei van de mobiliteit terug te dringen, betwijfelt de organisatie echter. Er moet de komende tien jaar nog veel geld worden gestoken in verkeer in gebieden buiten de Randstad, vindt de ANWB. De ANWB is teleurgesteld dat zijn voorstel over de 'doorstroomroute A4', dat samen met het bedrijfsleven is bedacht, niet als geheel is opgenomen in de plannen. Dit zet de bereidheid tot investeringen van bedrijven onder druk, aldus de organisatie.


Akkoord over anti-fileplan

(Telegraaf 19 mei 2000) De coalitiefracties PvdA, VVD en D66 hebben een principeakkoord gesloten over het grote bereikbaarheidsplan van het kabinet dat de files aanzienlijk moet verminderen. Het akkoord kost nog eens enkele miljarden guldens meer dan de 14 miljard gulden die al was voorzien.

Zo wordt van het bedrijfsleven naast de drie miljard gulden voor de aanleg van tolwegen nog een bijdrage van een miljard gulden gevraagd voor investeringen in een snelle spoorverbinding tussen de vier grote steden. Ook het kabinet trekt hier extra geld voor uit, waardoor de totale kostenpost op 16 ŗ 17 miljard gulden uitkomt.

De paarse fractiespecialisten en verkeersminister Netelenbos hebben gisteravond overeenstemming bereikt. Ook is de tekst voor de noodzakelijke aanpassing van de verkeersparagraaf in het regeerakkoord vastgesteld. Daarmee ligt de weg open voor het kabinet om vandaag de knoop door te hakken.

In het regeerakkoord stond nog dat rekeningrijden in 2001 zou worden ingevoerd. De nieuwe tekst behelst dat twee jaar na de gelijktijdige invoering in 2002 van het spitstarief, zoals het rekeningrijden nu heet, rond de vier grote steden en speciale betaalstroken wordt bekeken of de maatregelen voldoende effect hebben. Is dat niet het geval, dan worden de experimenten afgeblazen. De opbrengst van het spitstarief gaat naar de automobilisten via een verlaging van de houderschapsbelasting en naar de vier grote steden voor investeringen in onder andere regionale vervoersprojecten. Bij de verlaging van de houderschapsbelasting zal waarschijnlijk voordeel worden gegeven aan relatief schone
en zuinige auto's.

Fietsersbond doet alsnog beroep op Netelenbos

(Trouw 12 mei 2000) Fietsersbond ENFB is niet tevreden over het 'bereikbaarheidsoffensief' waarmee minister Netelenbos (verkeer en waterstaat) de randstad beter bereikbaar wil maken. Filebestrijding, rekeningrijden en verbeteringen in het openbaar vervoer; de belangenbehartigers van de fietser vinden het allemaal prima. Mits er ook rekening gehouden wordt met de tweewieler.

Daarom schreef de ENFB een brief aan de bewindsvrouw, waarin een flink aantal suggesties onder de aandacht wordt gebracht. Die variŽren van een beter netwerk van fietspaden tot de komst van fietsenverhuur bij de knooppunten van het openbaar vervoer. Pas wanneer de fiets een serieuze plaats krijgt in de plannen van Netelenbos kan de bewindsvrouw ook een positief effect verwachten, zo oordeelt de belangengroep.

Dat de eindeloze files in en rond de randstad een groot deel van het budget en de aandacht opslokken, wordt door de ENFB als logisch ervaren. Maar volgens een woordvoerder ziet 60 procent van de autorijders het stalen ros als een alternatief voor de heilige koe.

De vraag rijst of het rijk wat met de voorstellen gaat doen. Bevordering van fietsenverhuur en de komst van extra stallingen horen toch vooral bij gemeentebesturen en niet bij een ministerie. Een woordvoerder: ,,We zeggen ook niet dat de landelijke overheid die zaken moet uitvoeren. Ze kan bevorderen dat het gebeurt. Met geld, met regels. Nu er miljarden worden uitgetrokken, moet dat toch kunnen.''

Het schrijven van de ENFB komt wel wat laat. Het bereikbaarheidsoffensief van Netelenbos is al in een vergevorderd stadium. Toch hoopt de ENFB nog nog het en ander te kunnen bereiken. Met name vanuit de Kamer verwacht de bond steun.

Dat de ideeŽn stuk voor stuk worden uitgevoerd, lijkt de club onwaarschijnlijk. Als alle voorstellen van de bond worden uitgevoerd, zou dat volgens de ENFB al meer dan 100 miljoen gulden kosten. Enkele toezeggingen van de minister waaruit blijkt dat de fietser serieus genomen wordt, zouden al voldoende zijn.  Het ministerie van verkeer en waterstaat had nog geen kans gezien om de brief van de ENFB van commentaar te voorzien.


D66 ligt dwars bij anti-fileplan Netelenbos

(ANP 10 mei 2000) D66 heeft in het torentjesoverleg met premier Kok laten weten niets te voelen voor het anti-fileplan zoals minister Netelenbos (Verkeer) het nu heeft voorgesteld. De partij wil, net als de PvdA, meer aandacht voor het openbaar vervoer. Zowel PvdA-fractievoorzitter Melkert als vice-fractievoorzitter Bakker van D66 eisten een beter evenwicht in het plan.

Volgens D66 stelt Netelenbos de fracties nu voor een voldongen feit. "Er is te veel met de ANWB en de werkgevers gepraat. Maar het kan niet alleen ja of ja zijn bij de plannen die ze nu voorlegt. We moeten onze eigen afweging kunnen maken. En als het aan ons ligt betekent dat meer spoorwegen en minder wegen."   Onduidelijk is volgens D66 wat de gemeenten gaan doen met het geld dat ze krijgen voor infrastructuur. De partij wil weten hoeveel ze van plan zijn te besteden aan spoorwegen en trams.

Volgens VVD-fractievoorzitter Dijkstal is er al veel vooruitgang geboekt. Hij ziet geen onoverkomelijke problemen. "Al hebben we elk natuurlijk nog onze eigen wensen."

Toerrit-dosering
Melkert toonde zich optimistischer dan zijn coalitiepartner D66, maar ook de PvdA wil nog wijzigingen in het plan. Behalve een grotere nadruk op openbaar vervoer wil de partij geld voor betere benutting van wegen, zoals toerit-dosering. Hierbij moeten auto's wachten voor ze de snelweg op rijden, totdat er plaats is.
Verder wil Melkert een breder draagvlak voor het plan van Netelenbos. ,,Ik zou graag willen dat de natuur- en milieuclubs ook achter het plan kunnen staan.'' GPV en RPF riepen PvdA en D66 woensdag op de rug recht te houden en zich sterk te maken voor het OV.

Het fileplan zal vrijdag wel in het kabinet worden besproken, maar de verwachting is dat er dan nog geen overeenstemming wordt bereikt. Er is meer overleg nodig, zeiden zowel de PvdA als D66 woensdag.

VVD AKKOORD MET REKENINGRIJDEN

(ANP 10 mei 2000) De VVD lijkt bereid het rekeningrijden te slikken onder druk van het pakket extra investeringen in wegen en openbaar vervoer. Zowel de liberalen als de PvdA zijn op onderdelen zeer kritisch over het  grote bereikbaarheidsplan van minister Netelenbos (Verkeer) maar leggen  zich zoals het er nu naar uitziet neer bij de vergaande voorstellen van de bewindsvrouw.

Als de partijen daadwerkelijk akkoord gaan, start eind 2002 een proef met de invoering van een spitstarief bij de grote steden. Vandaag  spreken de fractievoorzitters van de paarse partijen op het Torentje met premier Kok en minister Netelenbos over de plannen, waarmee in totaal 8,314 miljard is gemoeid. De VVD telt zijn zegeningen wat betreft de miljarden die extra worden uitgetrokken voor verbetering en uitbreiding van het  wegennet, maar fractievoorzitter Dijkstal zal vandaag tijdens dat  Torentjesberaad scherpe voorwaarden stellen aan de proef met een spitstarief. De liberalen benadrukken met klem dat het gaat om een proef van beperkte duur en bij slechts enkele steden. Bovendien hameren zij op het schrappen van het hele idee als een spitstarief onvoldoende succes oplevert. PvdA-fractievoorzitter Melkert zal aanvoeren dat de balans tussen openbaar vervoer en 'asfalt' redelijk in evenwicht is maar dat zijn partij eraan hecht dat juist bij de invoering van betaalstroken bekeken wordt of er voldoende succes wordt geboekt bij de filebestrijding. Als dat niet het geval is moeten de stroken, die door het bedrijfsleven worden meebetaald, als gewone rijstroken aan de wegen worden toegevoegd. Bovendien vinden de socialisten dat hun eigen minister Netelenbos te weinig vernieuwende ideeŽn in het plan heeft opgenomen om de files te bekorten. Ze zullen onder meer aandringen op de invoering van intelligente, computergestuurde toeritdoseringssystemen die bij de Amerikaanse snelwegen grote successen boeken. Oppositiepartij CDA dreigt het totaalpakket te verwerpen omdat de fractie als enige van de vier grote partijen fel gekant blijft tegen de invoering van een spitstarief, eerder rekeningrijden geheten. Bovendien vinden de christen-democraten dat de maatregelen van Netelenbos alleen gericht zijn op verbetering van de bereikbaarheid in de randstad en er niets wordt gedaan voor de andere delen van het land.

'Kiezersbedrog PvdA dreigt over nieuwe snelwegen'

(persbericht Milieudefensie 9 mei 2000 ) In een open brief aan de PvdA-bewindslieden roept Milieudefensie hen op de PvdA niet te laten verworden tot een
Partij van de Asfaltering. Dat dreigt als zij akkoord gaan met de voorstellen van minister Netelenbos over het bereikbaarheidspakket. Dit pakket staat haaks op het verkiezingsprogramma van de PvdA. De regeringspartijen overleggen woensdag 10 mei in het torentje van premier Kok over het  bereikbaarheidspakket. Vrijdag 12 mei neemt het kabinet een beslissing.
In het verkiezingsprogramma 1998-2002 kondigde de PvdA aan slechts te willen investeren in openbaar vervoer en geen geld meer over te hebben voor nieuwe autowegen. Als het bereikbaarheidspakket van minister Netelenbos door het kabinet wordt aanvaard, zijn de PvdA-bewindslieden medeverantwoordelijk voor in
totaal 18 miljard gulden voor autowegen.
De verwatering van het standpunt van de partij over investeringen in infrastructuur is in drie stappen gegaan: van 0 miljard in het verkiezingsprogramma, naar 5 miljard in het regeerakkoord, naar 10 miljard in de eerste begroting van Verkeer en Waterstaat. De derde stap is het bereikbaarheidspakket van minister Netelenbos waarover het kabinet aanstaande vrijdag beslist. Daarin wordt 5 miljard extra overheidsgeld beschikbaar gesteld voor nieuwe wegen en wordt er bovendien uitgegaan van 3 miljard privaat geld. In totaal dus 18 miljard.

Trek de Groene Grens
Vereniging Milieudefensie roept de regering op geen nieuwe snelwegen aan te leggen, maar slim te investeren in openbaar vervoer, fietsvoorzieningen en het efficiŽnter benutten van bestaande infrastructuur. Wijnand Duyvendak, adjunct-directeur van Milieudefensie: 'De aanleg van meer autowegen leidt tot meer autoverkeer, verplaatsing van files en aantasting van het waardevolle open landschap. Wij roepen de PvdA-bewindlieden op de groene grens te trekken. We
moeten investeren in duurzame mobiliteit: openbaar vervoer en fietsvoorzieningen.' Een maand geleden protesteerden activisten van Milieudefensie tegen het beleid van minister Netelenbos door een stuk asfalt van de A4 bij Delft weg te boren. Zij vervingen het asfalt door graszoden.

PvdA WIL MILJOENEN VOOR WATER-BUS

(ANP 3 mei 2000) De Tweede-Kamerfractie van de PvdA wil dat minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) en de provincie Zuid-Holland enkele miljoenen investeren in de Drechtse waterbussen en de Fast Ferry (Dordrecht-Rotterdam).

PvdA-Kamerlid Hindriks wil dat de schepen om het half uur gaan varen in plaats van eens in de veertig minuten. Ook moet er volgens hem geld gestoken worden in infrastructuur en regelgeving. De binnenvaart klaagt over de snelle personenboten, omdat de vrachtvervoerders veel hinder ontvangen van de golfslag die de waterbussen veroorzaken.

Hindriks verwacht ook investeringen van de vervoersbedrijven en van de Drechtsteden, Ridderkerk en Rotterdam. De opstapplaatsen moeten worden verbeterd en er moet een 'agressieve commerciŽle aanpak' op het publiek worden losgelaten, vindt de PvdA'er.

Rekeningrijden opnieuw uitgesteld

(ANP 1 mei 2000) Het kabinet moet opnieuw om de tafel met de regeringspartijen om te praten over het rekening rijden en nog een aantal maatregelen om de files terug te dringen, zoals tolheffing en betaalstroken. De termijn voor de nieuwe wetgeving op dit gebied is 2001, maar premier Kok erkende dat dit waarschijnlijk niet zal worden gehaald.   De tolpoortjes die nodig zijn voor het rekeningrijden zullen dus nog wel even op zich laten wachten.

De grote partijen zijn bang dat deze poortjes waartegen veel verzet bestaat een negatief effect zullen hebben op hun verkiezingsresultaten in de loop van volgend jaar en willen de zaak opnieuw bespreken met de regering. De plannen voor het rekeningrijden (of spitsheffing zoals het kabinet het nu noemt) worden al twee jaar heftig bediscussieerd. Minister Netelenbos van Verkeer heeft de plannen  herhaaldelijk bijgesteld. Het meest recente idee om de poortjes eerst bij wijze van proef te installeren rond de vier grote steden werd al niet enthousiast ontvangen door die steden, maar op dit moment lijkt niemand er meer voor te voelen. De VVD en de autolobby lijken nu hun kans schoon te zien om er helemaal vanaf te komen, ondanks het feit dat het kabinet ze heeft proberen te paaien met veel geld voor  extra wegen (het 'asfaltplan' volgens de PvdA).

Kabinet vertraagt antifileplan met twee weken

(ANP 26 april 2000) Minister Netelenbos van Verkeer moet nog twee weken wachten met de presentatie van haar antifileplan. Hoewel het  kabinet op hoofdlijnen akkoord is, worstelen de ministers nog met de vereiste aanpassingen van het regeerakkoord, zo bleek woensdag.

In het regeerakkoord is afgesproken dat rekeningrijden in 2002   in de vier grote steden wordt ingevoerd, mits de tolpoortjes soelaas bieden tegen de files en er bestuurlijk draagvlak voor de maatregel is. De opbrengst daarvan moet terug naar de burgers.  Netelenbos wil de geschatte opbrengst tot 2010, ongeveer 1 miljard gulden, nu echter naar de vier steden doorsluizen omdat die anders niet akkoord gaan met rekeningrijden.

De minister heeft altijd ontkend dat ze het regeerakkoord gaat   herschrijven. Volgens het plan, het zogenoemde bereikbaarheidsoffensief, voert Netelenbos rekeningrijden, betaalstroken en tolwegen in. Verder investeert ze in wegen en openbaar vervoer. Het rijk betaalt zeker 9 miljard gulden, het bedrijfsleven ruim 3 miljard.

Consortium wil proef met 'snelweg op poten'

(ANP 26 april 2000) Vier bedrijven willen in Nederland een proef houden met een verhoogde snelweg. Volgens hen is de A1, tussen Eemnes en Diemen, een geschikte plaats. Met het project is 500 miljoen gulden gemoeid.

Een consortium bestaande uit Strukton Groep, Imtech Projects, Heerema Infrastructure en de HSW-groep betaalt de kosten. Voormalig minister van Verkeer en Waterstaat T. Westerterp presenteerde woensdag in Den Haag het proefproject, dat bedoeld is voor personenauto's en openbaar vervoer. Westerterp is voorzitter van de Stichting Hogesnelweg (HSW), die in december met het idee kwam om ruim vijf meter boven bestaande snelwegen nieuwe snelwegen aan te leggen. Wegen waar automobilisten tegen betaling van zo'n tien gulden vlot kunnen doorrijden omdat er geen files staan. Een verkeersbegeleidingssysteem zorgt er voor dat alle auto's even hard rijden. De weg heeft eigen op- en afritten.

De proef moet aantonen of het project haalbaar is. Minister Netelenbos (Verkeer) noemde het futuristische plan in december een interessante mogelijkheid, al noemde zij de inpassing in het landschap een groot probleem. Netelenbos ziet het bedrijfsleven graag meebetalen aan het oplossen van de files. In ruil mogen financiers tol vragen.

'Tol teruggeven bij vertraging'

(ANP 25 april 2000) Wie na de invoering van het rekeningrijden toch nog in de file komt te staan, hoeft geen tol te betalen. De overheid moet op die manier net als de Nederlandse Spoorwegen vertraging vergoeden. Ook files op betaalstroken en tolwegen mogen niets kosten.

Dat zegt W. van der Ham, voorzitter van het Platform Stedelijke Distributie, waarin de ministeries van Verkeer, Milieu en Economische Zaken, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de provincies, het goederenvervoer en de detailhandel zitten.

In 45 minuten door de randstad

(Telegraaf 25 april 2000) Binnen tien jaar moet iedereen die gebruik maakt van het openbaar vervoer binnen 45 minuten van de ene naar de andere grote stad in de randstad kunnen reizen. De vele spoorverdubbelingen die hiervoor nodig zijn kosten samen 10 miljard gulden. Na 2010 moet een magneetzweefbaan een rondje randstad rijden.

Deze visie presenteerden de colleges van B&W van de vier grote steden dinsdag aan minister Netelenbos van Verkeer. Zij neemt de voorstellen mee in het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (NVVP), dat dit najaar uitkomt. De projecten die de steden willen uitvoeren, komen gedeeltelijk al terug in het grote antifileplan, dat Netelenbos waarschijnlijk vrijdag presenteert.

In Amsterdam moet de Zuidas viersporig worden en ook tussen Muiderpoort en de Zuidtak en tussen Weesp en Almere moeten acht rails naast elkaar komen te liggen. Ook in de regio Utrecht moeten veel sporen worden verdubbeld. Tussen Den Haag en Rotterdam en vanaf die twee Zuid-Hollandse steden naar Gouda moeten viersporige verbindingen komen.

GROENLINKS WIL DEBAT V””R DEFINITIEF BESLUIT BEREIKBAARHEIDSPAKKET

GroenLinks is bang dat de Kamer voor een voldongen feit wordt geplaatst door de afspraken over infrastructuur en rekening rijden met private partijen en
lagere overheden. GroenLinks heeft daarom deze week in de vaste kamercommissie gepleit voor het houden van een debat met minister Netelenbos alvorens er definitieve overeenkomsten gesloten worden.

"Een pakket waarmee 13 miljard gemoeid is mag geen onderonsje zijn tussen kabinet en een paar maatschappelijke organsiaties (ANWB en VNO-NVW) waar de Kamer alleen nog maar "ja" tegen kan zeggen", aldus GroenLinks op http://www.groenlinks.nl/partij/2dekamer/nieuws/4000481.html

BRON: GROENE LINKS, EDITIE 54 (22 APRIL 2000)

Netelenbos: Pas na 2006 aanleg nieuwe wegen

(Trouw 20 april 2000) Minister Netelenbos (verkeer, PvdA) wil tot 2006 alleen extra investeren in openbaar vervoer. Pas daarna komt de aanleg van nieuwe wegen en tunnels aan de beurt. Het geld voor het asfalt moet voor een aanzienlijk deel komen uit de kassen van het bedrijfsleven.
Netelenbos wil volgens ingewijden al op korte termijn grote lightrailprojecten rond de vier grote steden realiseren. De aanleg van deze metro-achtige verbindingen stond al in de begroting, maar wordt nu aanmerkelijk vervroegd. Minister Zalm geeft zijn collega 10 miljard gulden voor het bereikbaar maken van de Randstad. Het bedrijfsleven betaalt daarnaast nog drie miljard. Naar verwachting gaat de helft van die 13 miljard naar openbaar vervoer en de andere helft naar nieuwe wegen en tunnels.
De ministerraad beslist volgende week vrijdag definitief over het uitgewerkte plan van Netelenbos. De minister wil met dit bereikbaarheidsplan de ANWB, werkgevers ťn de vier grote steden overhalen om het rekeningrijden te steunen. ANWB en werkgevers verzetten zich tolpoorten bij Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag.
Minister Netelenbos wilde gisteren niet reageren op de uitspraak van haar collega Pronk (ruimtelijke ordening en milieu) dat geen nieuwe wegen meer mogen worden aangelegd. Ook bij kamerleden van haar eigen partij en coalitiegenoot D66 stuiten haar voorstellen voor nieuwe wegen op bezwaren.
Werkgeversorganisatie VNO-NCW geeft pas commentaar als het pakket van Netelenbos exact bekend is. Maar de werkgevers lieten al eerder weten te willen dat al in 2002 delen van de A4 als betaalstrook of tolweg beschikbaar zijn. Dat strookt niet met het voornemen van de minister om pas in 2006 extra in wegen te investeren. GroenLinks wil een kamerdebat over het bereikbaarheidsplan van Netelenbos voordat zij definitieve afspraken maakt met private partijen en lagere overheden over rekeningrijden en infrastructuur.

Een aanslag op het poldermodel

(Commentaar in Trouw 20 april 2000) Twee PvdA-ministers hebben de afgelopen weken zowaar kans gezien het alom bejubelde poldermodel in diskrediet te  brengen. Daar was om te beginnen minister Netelenbos van verkeer en waterstaat. Zij deed in overleg met de 'polder', die in dit geval bestond uit een alliantie van de werkgeversorganisatie VNO/NCW, de ANWB en de vier grote gemeenten, vergaande toezeggingen om het wegennet te verbeteren en nieuwe wegen aan te leggen, in ruil voor steun aan een bescheiden proef in de randstad met rekeningrijden.
Hiermee legde zij een zware hypotheek op de politieke verantwoordelijkheid van zowel het kabinet als de Tweede Kamer. In theorie kun je wel volhouden dat het de Kamer vrij staat om 'ja' of 'nee' te zeggen. Maar in de praktijk dreigt het al gauw uit te draaien op een keuze tussen Mussert: de minister laten vallen, of Moskou: accepteren dat er voor het mogen opstellen van een paar schamele tolpoortjes wel heel veel beton moet worden gestort.
Het was daarom begrijpelijk dat minister Pronk vanuit zijn verantwoordelijkheid voor de ruimtelijke ordening en het milieu deze week krachtig tegengas gaf. Tijdens het nationale duurzaamheidsdebat sprak hij zijn veto uit over de aanleg van nieuwe wegen en brak hij een lans voor een krachtiger bevordering van het openbaar vervoer.
Met die keus kunnen we het alleen maar van harte eens zijn, al schoot de minister wat raar uit zijn slof met de stelling dat voortaan nergens in Nederland gratis geparkeerd zal mogen worden. Daar zullen ze in het Friese Jorwerd van hebben opgekeken. Maar goed, hij heeft gelijk dat de aanleg van nieuwe wegen het fileprobleem niet zal oplossen, zodat het beter is het om de spaarzame financiŽle middelen te benutten voor een krachtiger bevordering het openbaar vervoer en het reguleren van het spitsverkeer.
Voor beide ministers geldt echter dat ze royaal voor hun beurt spraken. Niet alleen brachten zij het poldermodel in diskrediet, zij gooiden ook nog eens de eenheid van het kabinetsbeleid te grabbel. De komende weken mag de burger belangstellend toezien hoe de politiek de brokstukken bij elkaar veegt. Eťn les valt er in ieder geval uit te trekken: het poldermodel mag op deze manier niet meer misbruikt worden.

Autorijder zuur over inzet overheid

(Telegraaf 20 april 2000) Tachtig procent van de automobilisten is ontevreden over de inspanningen van de overheid als het gaat om het oplossen van het
fileprobleem. Maar ook over het openbaar vervoer is de Nederlander absoluut niet te spreken. Driekwart van de bevolking vindt dat dit beter kan. Dat blijkt uit het jaarverslag over 1999 van de brancheorganisatie Rai.
Plannen van het kabinet Kok om de files met rekeningrijden of de aanleg van tolkordons te bestrijden valt bij het merendeel van de weggebruikers eveneens in slechte aarde. Zij zien meer heil in de aanleg van betaalstroken, al dan niet aangelegd en beheerd door het bedrijfsleven.
Bovendien zet de Rai grote vraagtekens bij het effect van rekeningrijden. Uit onderzoek van de brancheorganisatie blijkt namelijk dat tweederde van de automobilisten zegt niet te zullen afzien van een rit in de spits naar de grote steden indien de gewraakte tolheffing wordt geÔntroduceerd. De belangrijkste reden hiervoor is volgens de ondervraagden de onmogelijkheid de spits te mijden en op een ander tijdstip te gaan reizen.
Ook de niet aflatende ijver van de overheid om de auto steeds onaantrekkelijker te maken wekt de woede van de weggebruikers. Zo'n 72 procent bestempelt het beleid op z'n minst als auto-onvriendelijk en niet consequent. Een voorbeeld hiervan is de BPM-verhoging van tweeduizend gulden op dieselauto's, die vanaf volgende maand van kracht wordt.
Uit het jaarverslag blijkt voorts dat het brandstofverbruik verreweg het belangrijkste aanschafcriterium is wanneer er een nieuwe personenwagen wordt
aangeschaft. Bijna een kwart van de mensen verkiest, wellicht vanwege de torenhoge benzineprijs, het verbruik boven veiligheid, aanschafprijs en comfort. Het merk en de uitstraling nemen met respectievelijk drie en vier procent de laatste plaatsen in.

Antifileplan verdeelt geld gelijk over OV en wegen

(ANP 20 april 2000) In het antifileplan van minister Netelenbos (Verkeer) wordt ongeveer evenveel geÔnvesteerd in het openbaar vervoer als in wegen. Dit betekent dat er 6,5 miljard gulden naar OV-projecten als Randstadrail gaat. De andere 6,5 miljard wordt een paar jaar later in asfalt geÔnvesteerd. Dat meldden Haagse bronnen.
Netelenbos komt binnenkort met nota waarin zij haar plannen uitwerkt. Volgende week vrijdag probeert zij het kabinet achter zich te krijgen. Vorige week bleek al dat de ministerraad het antifileoffensief op hoofdlijnen steunt. Hoeveel geld er uiteindelijk in wegen wordt geÔnvesteerd, hangt ook af van het bedrijfsleven. Dat betaalt mee aan betaalstroken en tolwegen om vervolgens de kosten van deze filevrije wegen aan de automobilist door te berekenen. Netelenbos houdt momenteel rekening met een private bijdrage van 3 miljard gulden. Met haar voorstellen wil de minister provincies, gemeenten, de ANWB en de werkgevers overhalen om hun verzet tegen rekeningrijden te staken. Dit is een van de onderdelen die de bereikbaarheid, vooral in de randstad, drastisch moeten verbeteren.

Pronk neemt afstand van wegenplan Netelenbos

(Trouw 19 april 2000) Minister Pronk (ruimtelijke ordening) wil geen investeringen in nieuwe wegen. Deze visie spoort niet met die van minister Netelenbos, die in haar plannen om de files te bestrijden ook geld voor nieuwe wegen wil reserveren.
Tijdens het 'nationele duurzaamheidsdebat' in Amsterdam brak Pronk gisteren een lans voor het openbaar vervoer. Zijn pleidooi om niet nog meer geld in nieuw asfalt te stoppen, komt slecht uit voor verkeersminister Netelenbos, die hard aan haar antifileplan werkt. Pronk wil de kwaliteit van het openbaar vervoer verhogen en autobezitters voor al hun 'mobiliteitskosten' laten opdraaien. ,,Zij moeten dus ook gaan betalen voor het beslag dat zij op de ruimte leggen'', stelde Pronk, ,,er mag in Nederland nergens meer gratis worden geparkeerd.''
In PvdA en D66 leeft de angst dat Netelenbos te veel offers brengt om het rekeningrijden veilig te stellen. Nu ook Pronk hardop zegt dat de uitgaven aan wegen alleen het 'bestaande asfalt' ten goede mogen komen, neemt de druk op Netelenbos toe om haar investeringen in nieuwe wegen te beperken. Haar totale mobiliteitsplan kost 13 miljard, waarvan het rijk 10 miljard zal financieren. Er wordt nog onderhandeld hoeveel van deze miljarden besteed worden aan het openbaar vervoer en hoeveel aan wegen, bruggen en tunnels.
De mobiliteit baart Pronk zorgen, omdat er aanwijzingen zijn dat het de gezondheid kan schaden. De minister toonde zich geschrokken van een rapport over de A 13 bij Overschie, dat onlangs naar de Kamer is gestuurd. ,,Er zijn sterke aanwijzingen dat de effecten van het autoverkeer overeenkomen met die van het meeroken van 17 sigaretten per dag. Ik vind dat onrustbarend.''
Pronk bepleitte verdichting van de steden. Hij piekert er niet om alle wensen van burgers om in grotere huizen in het groen of aan het water te willen wonen, te honoreren. Hij vreest dat de huisvesting van mensen 'zonder geldbuidel' ondergesneeuwd raakt en dat natuur en landschap te veel voor deze wensen moet wijken.

Kabinet steunt antifileplan Netelenbos

(ANP 14 april 2000) Het kabinet steunt het plan van minister Netelenbos (Verkeer) om de files te verminderen. Daarbij gaat het om investeringen in wegen en openbaar vervoer. Ook rekeningrijden maakt deel uit van het plan, net als de invoering van betaalstroken.

De details van dit zogenoemde bereikbaarheidsoffensief worden waarschijnlijk over twee weken gepresenteerd, aldus premier Kok vrijdag na afloop van de ministerraad. Netelenbos komt dan met een aparte nota waarin zij het plan heeft uitgewerkt. Naast het spitstarief (rekeningrijden) wil zij ook betaalstroken en tolheffing introduceren. Het bedrijfsleven betaalt dan mee aan de aanleg van wegen. In ruil daarvoor betaalt de automobilist om niet in de file te staan. De minister-president wilde niet zeggen hoeveel geld er ter beschikking van Netelenbos staat.

Netelenbos zal in haar nota aan de steden duidelijk maken wat er in de regio moet gebeuren. ,,Het is niet een soort menukaart, waarop de steden kunnen aangeven wat ze willen eten." De vier grote steden hebben de afgelopen maanden stevig onderhandeld met Netelenbos over de compensatie die zij voor de plannen krijgen.

D66 waarschuwt Netelenbos voor hoge kosten rekeningrijden

(ANP 12 april 2000) D66 is ,,absoluut niet bereid" om zonder meer miljarden uit te trekken voor de proef met het rekeningrijden. Fractievoorzitter De Graaf waarschuwt minister Netelenbos (Verkeer) dat de uitgaven ,,wel graag in proportie" moeten blijven met de doelstellingen van het experiment.

De Graaf zei dat woensdag in het Radio 1 Journaal. Volgens schattingen zou de proef tussen de 10 en 13 miljard gulden gaan kosten. D66 is niet zomaar bereid dat bedrag in een keer weg te zetten, zelfs niet als de betrokken steden daarmee over de streep te trekken zijn, aldus De Graaf.

Volgens de fractieleider kan het niet zo zijn dat bij de verdeling van de miljardenmeevallers het rekeningrijden wordt ,,voorgesorteerd" ten opzichte van onderwijs, milieu, veiligheid en zorg. Hij heeft aanwijzigen dat dat wel zo is. ,,Als de bescheiden proef van rekeningrijden alleen maar kan worden afgekocht met 13 miljard gulden, dan moet je je afvragen of je wel op de goede weg bezig bent."

Miliedefensie boort asfalt uit weg

(ANP 12 april 2000) Actievoerders van Milieudefensie hebben woensdag uit protest tegen het beleid van verkeersminister Netelenbos een stuk asfalt geboord uit een ongebruikt deel van rijksweg A4 bij Delft. Ze hebben het gat van ruim zeven bij vijf meter opgevuld met gras. Ze beŽindigden de actie aan het begin van de middag.

Milieudefensie richtte zich met de actie tegen eventuele plannen van Netelenbos. Die overweegt meer wegen aan te leggen om zo steun van het bedrijfsleven te werven voor het rekeningrijden. Ze praat met werkgevers en ANWB over een doorstroomroute tussen Amsterdam en Antwerpen. ,,Een uitermate slecht plan. Meer asfalt leidt tot meer verkeer en minder milieu", aldus een woordvoerster van Milieudefensie. ,,We moeten bestaand asfalt beter benutten en de miljarden aan het openbaar vervoer besteden."

De circa dertig actievoerders hielden de actie op het laatste stuk van rijksweg A4, omdat deze weg mogelijk wordt doorgetrokken van Delft-Zuid naar Schiedam. Daardoor zou het asfalt het groengebied Midden-Delfland doorsnijden.

'Autolobby stuurt Netelenbos'

(Trouw 31 maart 2000) Minister Netelenbos (verkeer) laat haar oren te veel hangen naar de autolobby, meent verkeershoogleraar Dirk Westland (TU Delft). ,,Rekeningrijden wordt volledig uitgekleed, omdat ook de autofaciliteiten worden uitgebreid. Een ramp.'' Maar collega Bert van Wee, hoogleraar in Utrecht vindt de minister 'slim' omdat zij draagvlak creŽert.
Netelenbos beloofde woensdag miljarden guldens extra uit te trekken voor de aanleg van nieuwe wegen, in de hoop het verzet tegen rekeningrijden weg te nemen. Westland denkt dat het ministerie bang is voor de anti-lobby: ,,De Telegraaf heeft rekeningrijden volledig de grond ingeschreven. Daarom werkt nu een geheime cel van ambtenaren aan onderzoek. Niemand mag weten wie dat zijn, uit angst dat De Telegraaf de hand legt op de plannen en weer de stemming in het land
mobiliseert.''

Volgens Westland zijn files juist een oplossing in plaats van een probleem. ,,Alleen bij Utrecht zijn echte problemen, maar een opstopping vergt hooguit tien minuten extra reistijd. Dat pikken mensen wel.''
Ook Wim Hafkamp, hoogleraar milieukunde (Erasmusuniversiteit), vindt de nieuwe koers van Netelenbos verkeerd. Hij werkte eind vorig jaar met de Vrom-raad aan een rapport over mobiliteit. Dat er veel auto's zijn is niet erg, concludeerde dit adviesorgaan, maar voorkomen moet worden dat iedereen tegelijk de weg op wil. En geen nieuwe wegen aanleggen, dat bedreigt de leefbaarheid in de Randstad. Hafkamp vreest dat straks niet valt te meten of er minder files zijn: komt het
door rekeningrijden of door extra wegen? Houd rond ťťn stad een proef met rekeningrijden en experimenteer in een andere regio met betaalstroken, stelt hij voor.
Bert van Wee, hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en werkzaam bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu meent dat de minister verstandig omgaat met het verzet tegen rekeningrijden. Maar dat daardoor wellicht minder tolpoorten rond de grote steden komen is riskant, vindt hij: ,,De kans op sluiproutes wordt groter. Dat is slecht voor de verkeersveiligheid en kan tot meer files leiden. Maar alles hangt af van de plek waar de tolpoorten komen.''  ,,Ik ben geen aanhanger van de gedachte dat extra wegen helemaal niet helpen'', zegt Van Wee verder. ,,Het ligt eraan waar je ze aanlegt. De ergste verkeersproblemen doen zich voor růnd de grote steden. Daar meer wegen aanleggen, kan helpen. Maar het trekt ook meer verkeer aan, waardoor het effect vermindert.''

Plan tegen files kost 13 miljard

(Volkskrant 5 april 2000) Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat wil de komende tien jaar dertien miljard gulden investeren in het wegennet en het openbaar vervoer. Van het kabinet vraagt zij tien miljard gulden, van het bedrijfsleven drie miljard. De investering moet de Randstad beter bereikbaar maken.

Met de aanleg van nieuwe snelwegen, tunnels en betaalstroken zouden tegenstanders van het rekeningrijden over de streep moeten worden getrokken. Volgens ingewijden buigt de ministerraad zich vrijdag voor het eerst over het plan. Een week later moeten knopen worden doorgehakt.

De PvdA-bewindsvrouw stelt voor om bestaande plannen eerder uit te voeren, maar rekent ook op een deel van de meevallers die het kabinet komende weken verdeelt. Een ruwe schets daarvan werd vorige week in het bijzijn van VVD-minister Zalm van FinanciŽn tijdens een speciaal beraad in het Haagse hotel Des Indes voorgelegd aan bestuurders, het bedrijfsleven en de ANWB.

De overheidsbijdrage van tien miljard valt in twee delen uiteen. De ene helft gaat naar het openbaar vervoer, meest lightrail-projecten, de andere helft naar uitbreiding van het snelwegennet. Op het lijstje staan onder meer een tweede Coentunnel, de Westelijke Randweg bij Schiphol, ontbrekende delen van de A 4 en verbreding van enkele snelwegen in Zuid-Holland (A 12, A 15, A 20).

Voor de investeringen in het openbaar vervoer denkt Netelenbos ook aan snelle tramlijnen buiten de Randstad, zoals Nijmegen-Arnhem, Enschede-Hengelo en Maastricht-Heerlen. Verder wil ze geld voor verhoging van het voltage op de bovenleiding van de spoorwegen, zodat er meer treinen over hetzelfde traject kunnen rijden. Een miljard is zij kwijt aan de bonus van 250 miljoen die ze elk van de vier grote steden toezegde in ruil voor deelname aan de proef met rekeningrijden.

Zalm heeft tijdens het overleg in Des Indes beloofd zich tot het uiterste in te spannen om dekking voor de plannen te vinden. Een probleem voor Netelenbos zijn de claims van haar collega's Hermans (Onderwijs) en Borst (Volksgezondheid).

De werkgeversorganisatie VNO-NCW presenteerde eerder een alternatief plan voor een filevrije route tussen de regio Amsterdam en de Belgische grens. Het bedrijfsleven is bereid daaraan drie miljard bij te dragen. Netelenbos neemt delen van dit idee over en zet tevens haar voornemen voor elf tolpoorten bij de grote steden door.

Het antifileplan valt goed in de VVD-Kamerfractie. Daarom wil volgens financieel specialist Van Beek de VVD-fractie Netelenbos niet met ideeŽn voor de voeten lopen. Van Beek: 'Minister Netelenbos broedt een heel mooi en groot plan uit.'

De PvdA weet nog niet of er zoveel geld naar infrastructuur moet, omdat dit ten koste zou kunnen gaan van het onderwijs en de gezondheidszorg, beide hoog genoteerd op het verlanglijstje van de sociaal-democraten. Ook D66 wil het plan tegen de andere claims afwegen. Kamerlid Bakker: 'Het is onjuist als bedragen worden voorgesorteerd.'

Extra miljarden voor fileprobleem

(Trouw 30 maart 2000) Minister Netelenbos (verkeer) wil enkele miljarden guldens extra uittrekken om op korte termijn de ergste files op te lossen. Ook wil zij knelpunten wegnemen door de aanleg van nieuwe wegen.
Dit maakte zij gisteren bekend tijdens overleg met werkgevers, regionale bestuurders en auto-organisaties. De PvdA-minister had dit 'brede beraad' belegd om voor het omstreden rekeningrijden een draagvlak te krijgen. Met name de ANWB en vervoerdersorganisaties verzetten zich heftig tegen het plaatsen van tolpoorten in de randstad.
Netelenbos sprak na afloop van het overleg in het Haagse hotel Des Indes van een 'bereikbaarheidsoffensief'. De bewindsvrouw gaat betaalstroken aanleggen en wil regio's geld geven om de knelpunten op de wegen en in het openbaar vervoer op korte termijn op te lossen. Aan de proef met rekeningrijden houdt ze vast.
De minister zei bovendien dat zij delen van het zogeheten 'doorstroomplan', de aanleg van tolwegen en betaalstroken langs de A4 van Amsterdam tot Antwerpen, wil opnemen in het nieuwe beleid. Bedrijfsleven en ANWB presenteerden deze week dit plan als tegenhanger van rekeningrijden. De minister zei te streven naar het model van Frankrijk, waar automobilisten kunnen kiezen tussen tol- en gewone wegen. 
Het Nederlandse bedrijfsleven blijft de plaatsing van tolpoorten bij Utrecht, Amsterdam, Den Haag en Rotterdam afwijzen. Verschillende vertegenwoordigers van deze organisaties lieten gisteren echter doorschemeren dat zij positief staan tegenover een combinatie van nieuwe wegen en rekeningrijden.
Zo zei VNO/NCW-voorzitter Schraven dat de voorstellen van de minister 'erg veel goeds' bevatten en dat zijn organisatie het totale pakket zal beoordelen. Ook was hij blij dat de minister het rekeningrijden niet meer als enige oplossing ziet van het fileprobleem.
De vier grote steden kregen tijdens het beraad de kans om hun wensen op tafel te leggen. De Rotterdamse burgemeester Opstelten is bereid het gehele plan, inclusief het omstreden rekeningrijden, te verdedigen nu de minister ook de aanleg van betaalstroken toestaat. Daarnaast wil Opstelten verbetering van onder meer de A15. Utrecht vraagt het kabinet om versnelde aanleg van Randstadspoor - een soort metro tussen stad en voorsteden - maar ook om bredere rijkswegen.
Minister Netelenbos, die werd bijgestaan door VVD-minister Zalm (financiŽn), wil met het totale pakket half april naar het kabinet. De regering bespreekt dan de verlanglijstjes van verschillende ministeries nu blijkt dat de schatkist miljardenmeevallers heeft.
Voor het nieuwe fileplan heeft Netelenbos minstens enkele miljarden guldens nodig. ,,Ik zal zien wat ik uit het kabinet kan slepen.'' In de tweede helft van april wil zij het resultaat voorleggen aan de regiobestuurders en het bedrijfsleven.  Volgens Netelenbos is er in Nederland sprake van een 'acuut bereikbaarheidsprobleem'. Uit tellingen blijkt dat de files in 1999 met 19 procent zijn gestegen ten opzichte van 1998. ,,We willen met dit forse pluspakket alles uit de kast halen om de grote steden weer bereikbaar te maken.''

Verontruste ANWB-leden 2000

Postbus 1357, 6501 BJ Nijmegen / Giro nr 3939025

Redactie: AriŽnsware 22; 8014 TE Zwolle

Commentaar en kopij per E-mail aan: erik.vandijk@consunet.nl


Terug naar eerste pagina