De kritische mobilist (v/h Verontruste ANWB leden)

DE STELLING: De overhead investeert te veel in asfalt en te weinig in het spoor

(SPOOR maart 2005) In deze rubriek reageren twee deskundigen onafhankelijk van elkaar op een actuele stelling. Deze keer: MAARTEN SPAARGAREN, directeur bedrijfs- en productontwikkeling van NS, en PIETER HOFSTRA,VVD-woordvoerder mobiliteit in de Tweede Kamer. *)

MAARTEN SPAARGAREN: “nu de daad bij het woord graag!”

Ondanks alle mooie woorden en intentieverklaringen krijg ik toch de indruk dat de spoorsector door de huidige regering niet helemaal serieus genomen wordt. Er wordt weliswaar ge´nvesteerd in spoorzaken, maar niet altijd in de juiste dingen! De overheid heeft - ook in de recente Nota Mobiliteit - vaak uitgesproken dat een goed spoorwegnet erg belangrijk is voor het mobiel houden van ons land. Mooi, daar zijn we het dan helemaal over eens. Maar nu de daad bij het woord graag!

Het spoor is niet 'af'

In de Nota Mobiliteit gaat de overheid ervan uit dat het spoor na 2012 wel 'af’ zal zijn. Er zijn geen financiŰle middelen gereserveerd voor de spoorinfrastructuur na die datum. Wij weten wel zeker dat het spoor altijd nieuwe investeringen zal vergen, zeker op de drukste routes, zoals in de Randstad. We mogen er niet van uitgaan dat we op een gegeven moment 'klaar'zijn. Zo wordt er tenslotte ook niet naar het asfalt gekeken. De regering meent dat er na 2012 geen extra capaciteit nodig is. Dat valt slecht te rijmen met de steeds maar groeiende aantallen treinreizigers: vorig jaar ruim 4% meer dan in 2004!

Extra geld

Vooral in de Randstad groeit het aantal reizigers snel en het ziet ernaar uit dat dat nog wel even doorgaat. Tussen 1995 en 2003 is het aantal reizigerskilometers van en naar de grote steden met 25 tot 45% gestegen! Die groei gaat beslist nog wel even door. En dat terwijl de overheid wel graag extra geld wil investeren in een peperdure nieuwe lijn: de Zuiderzeelijn, door de polder naar het noorden. Daar zien wij een besparingsmogelijkheid: de al geplande Hanzelijn kan met enige uitbreiding een prima aanvulling zijn op het traject naar Noord-Nederland. Het geld dat dan bespaard wordt, zou volgens ons onder meer ge´nvesteerd moeten worden in betere verbindingen tussen Amsterdam en Almere en gereserveerd moeten worden voor de knelpunten in de Randstad.

Milieu en leefbaarheid

Ten slotte: het belangrijkste argument waarom de overheid alles op alles moet zetten om het spoor ruim baan te geven. We wonen in een klein en vol land en maken ons -terecht- zorgen om milieu en leefbaarheid.Wie daar werkelijk een zinnige bijdrage aan wil leveren, kiest voor de trein. En dat zou de overheid als eerste moeten doen. Elke treinreizigerskilometer levert tien keer minder CO2-uitstoot op dan een autokilometer. En dat is van cruciaal belang, want CO2 is het belangrijkste broeikasgas en daarmee verantwoordelijk voor een groot deel van de wereldwijde klimaatverandering.Ook qua andere schadelijke stoffen scoort de trein uitstekend: de uitstoot van het schadelijke NOX (stikstofoxides) is maar een fractie van wat auto's uitstoten. Overheid: voeg de daad bij het woord en neem het spoor echt serieus! Investeer, ook op termijn, in een sterk en gezond spoorwegnet. Daar hebben we allemaal wat aan!

PIETER HOFSTRA: Ik zou zeggen: 'Nederlandse Spoorwegen, wees blij dat je zo veel geld krijgt’

Ik heb veel sympathie voor het spoor en ben een echte treinenliefhebber, maar dit klopt gewoon niet. We investeren in verhouding veel meer in het spoor dan in de weg.

Aan het wegennet geven we in 2005 en 2006 ongeveer vier miljard euro uit en dat komt ten goede aan 150 miljard reizigerskilometers per auto. Aan het spoor besteden we in die jaren ongeveer drie miljard en dat gaat naar 14 miljard reizigerskilometers. Er gaat dus per reiziger 7,5 keer zoveel naar het spoor als naar de weg.

We steken ook veel geld in achterstallig onderhoud, want daar had het spoor inderdaad een flinke achterstand opgelopen. Maar die is nu wel grotendeels opgelost. En onderschat ook niet wat er nog aan achterstallig onderhoud aan de wegen is. Ik zou zeggen: Nederlandse Spoorwegen (en vooral ProRail), wees blij dat je zo veel geld krijgt!

Keuzevrijheid is heilig

Wij, als WD, dragen de auto een warm hart toe. Dat is nu eenmaal het favoriete vervoermiddel van de meeste mensen. En keuzevrijheid is heilig voor ons. Er valt aan uitbreiding van ons wegennet nog veel te doen. Ik denk niet zozeer aan meer wegen, maar aan bredere wegen en dubbeldekswegen.Ook de inrichting van steden en de aanleg van parkeerplaatsen kunnen beter. De voordelen van de trein worden nogal eens overdreven. De schade aan het milieu is een genuanceerd verhaal, dat valt best mee. En het spoor is ronduit duur. Het Centraal Planbureau heeft uitgerekend dat investeringen in het wegennet rond de 8 a 10% rendement opleveren en investeringen in het spoor 0%! Maar we zijn bepaald geen voorstander van afbraak van het spoor. Een goed spoorwegnet, waarbij alle delen van het land bereikbaar blijven, is essentieel. In een beschaafd land is goed openbaar vervoer een maatschappelijk belang. Ik betreur het dat de Nederlandse Spoorwegen de indruk wekken de lange afstanden minder serieus te nemen. In de nieuwe dienstregeling vanaf 2007 krijgen lange Intercity-trajecten meer tussenstops en overstappen. Dat gaat dus langer duren. Daar ben ik, ook als treingebruiker die regelmatig van Groningen naar Den Haag reist, niet blij mee.

Ga goedkoper werken

Ook in de Randstad is het spoor van groot belang. Ik maak me wel eens zorgen of we ons op de lange termijn zo'n treinennet kunnen blijven veroorloven. Op den duur moeten de treinreizigers zelf de kosten betalen, net zoals automobilisten op termijn 'anders betalen voor mobiliteit'. Bovendien zullen de Nederlandse Spoorwegen en ProRail nog efficienter en goedkoper moeten gaan werken, want de overheid kan niet eeuwig zo veel geld in het spoor blijven steken.Vooral de loonkosten drukken zwaar op de begroting van de Nederlandse Spoorwegen. Doe je best, NS! Een goed en betaalbaar spoor is in ieders belang.

*)

MAARTEN SPAARGAREN studeerde bedrijfseconomie en is momenteel directeur bedrijfs- en productontwikkeling bij NS. Hij is onder meer eindverantwoordelijk voor de dienstregeling. Spaargaren reist elke dag met de trein van Baarn naar zijn werk in Utrecht.

PIETER HOFSTRA is fractiesecretaris en woordvoerder mobiliteit van deTweede Kamerfractie van de WD. Hij studeerde in Delft en was actief in eigen bedrijven en het bedrijfsleven. Hij woont in Paterswolde en reist vooral met de auto en soms met de trein naar Den Haag.


De kritische mobilist 2006

Commentaar en kopij aan ons opsturen


Terug naar eerste pagina