De kritische mobilist (v/h Verontruste ANWB leden)

Trouw merkt op: "Ondertussen maakt het kabinet wel opmerkelijk veel haast met het invoeren van compenserende maatregelen, zoals de afschaffing van de bpm en het terugdraaien van de mrb." Laten we vertrouwen dat dit kabinet serieus werk maakt van de voorbereidingen van de kilometerheffing die als een ecotax op rijdende auto's files moet verkleinen en milieu moet sparen. De lange tijd van voorbereiding doet echter het ergste vrezen: populisten als PvdV en TON kunnen na onverhoopte verkiezingswinst door een wereldwijd teruglopende economie de plannen voor kilometerheffing ondanks de brede maatschappeljke steun terugdraaien en tegelijk de afschaffing van de bpm en het terugdraaien van de mrb handhaven. Ook VVD en CDA kunnen daaraan meedoen als ze daarmee aan de macht kunnen blijven, Dan zijn we van de regen in een verschrikkelijke drup beland.......

Op dezelfde dag in Trouw 18 (...) maatregelen tegen het fileleed; helaas is het enige wondermiddel dat velen de auto laten staan en gaan treinen of fietsen. De kilometerheffing is daarvoor onontbeerlijk. (EvD)

Kabinet stijft burger in de illusie onbelemmerd auto te kunnen rijden / commentaar

(Trouw 14 augustus 2008) Weliswaar hikt de gemiddelde automobilist stevig aan tegen de gestegen brandstofprijzen. Zelfs in die mate dat een optimistische overheidsinstantie dacht te kunnen vaststellen dat de files dit jaar een tikkeltje korter zullen uitvallen. Dat neemt niet weg dat het Milieu- en Natuurplanbureau deze week in alle nuchterheid voorspelde dat het autobezit de komende jaren gewoon zal blijven toenemen.

Vanzelfsprekend hoeft deze toename nog niet te betekenen dat er ook meer met de auto gereden gaat worden. Maar waarschijnlijk is het wel. Want, zo rekende het Planbureau voor, het kabinet stimuleert krachtig het gebruik van zuinige en schone auto's. Voor zeer zuinige en schone auto's is de motorrijtuigenbelasting (mrb) sinds april al gehalveerd en het ligt in de bedoeling de automobilist op dit punt nog verder tegemoet te komen.

Wat ook al in het voordeel van de automobilist werkt, is de geleidelijke afschaffing van de aanschafbelasting op auto's (bpm). En als het een beetje meezit, haalt minister Bos van financi'n de komende weken ook nog een streep door de voorgenomen btw-verhoging. Dat scheelt ook weer bij de afrekening aan de pomp. De automobilisten lijken ook al niet bang te hoeven zijn dat ze zullen omkomen in de files. CDA-minister Eurlings van verkeer beschikt over miljarden euro's en hij heeft al aangekondigd dat hij het grootste deel daarvan zal besteden aan het wegwerken van knelpunten in het verkeer.
Het openbaar vervoer staat bij hem op het tweede plan.

Ondanks de energiecrisis lijkt er zodoende een zonnige toekomst te zijn weggelegd voor rijdend Nederland. Lijkt, want het is meer schijn dan werkelijkheid. Om het echt werkelijkheid te doen zijn, is de invoering van de kilometerheffing een noodzakelijkheid. Daar is het kabinet inmiddels ook wel van overtuigd. Maar het opvallende is dat er aan de invoering van dit instrument niet zo hard wordt gewerkt. In 2012 krijgt het vrachtverkeer er stap voor stap mee te maken en in 2016 hoopt het kabinet het systeem landelijk in te kunnen voeren. Of dat ook gebeurt, is nog maar zeer de vraag. Ondertussen maakt het kabinet wel opmerkelijk veel haast met het invoeren van compenserende maatregelen, zoals de afschaffing van de bpm en het terugdraaien van de mrb.

Kortom, het beeld dat zich aftekent, is dat van een kabinet dat de burger een rad voor de ogen draait. Die burger wil voor zo weinig mogelijk geld onbelemmerd in zijn auto kunnen rijden. En het kabinet is zo tegemoetkomend om die burger in die illusie te stijven.

Zachtjes knagen aan de files

(Trouw 14 augustus 2008) Nu de vakantieperiode op haar eind loopt, stromen de wegen langzaam weer vol. Toch neemt voor het eerst sinds jaren het totaal aantal files af, vooral door de hoge brandstofprijzen. Maar er zijn meer manieren die helpen de files stukje bij beetje te verminderen.

Op weg naar het kantoor van Rijkswaterstaat in Delft-Zuid loopt het vast op de A13 vanaf Rotterdam. Zul je net zien. Wie zoekt de file dan ook op' Nou, dat doen dus dagelijks enkele honderdduizenden automobilisten. Omdat ze geen andere keus hebben. Tenminste, dat is wat velen denken. Ondanks de tientallen projecten van het ministerie van verkeer en waterstaat om iets aan de files te doen.

'Een deel van de mensen heeft een vrije keuze', zegt Lindy Molenkamp, projectmanager Filevermindering bij Rijkswaterstaat. 'We hebben niet de illusie dat we de files helemaal kunnen oplossen. Maar slaag je erin om honderd mensen van de weg te halen, dan heeft dat op de doorstroming toch al een klein effect. We kunnen vertragingen bestrijden en alternatieven bieden, waardoor een reiziger sneller of zonder oponthoud zijn doel bereikt.'

Molenkamp geeft leiding aan meer dan veertig proefprojecten onder de noemer FileProof. Medio december worden alle maatregelen op een verkeerscongres gepresenteerd, maar nu al durft Molenkamp de stelling aan dat alle kleine beetjes helpen. 'Als we dit allemaal niet zouden doen, zouden de files misschien nog langer zijn. We halen de scherpe kantjes van de file door onnodige ergernissen te voorkomen.'

Het programma FileProof valt uiteen in drie delen: aanpak van dagelijkse files, van incidentele files en het verleiden tot anders denken en doen. In de eerste categorie vallen praktische oplossingen, zoals belijning, bewegwijzering en afstellen van verkeerslichten. De tweede categorie is gericht op een snelle doorstroming na een ongeval of bij werkzaamheden. De derde categorie geeft reizigers alternatieven voor de auto of voor het moment van reizen. Hieronder volgt een aantal voorbeelden.

1. Belijning en markering
Een doorgetrokken streep tussen de linkerrijstrook en de baan ernaast moet vertraging bij invoegstroken voorkomen. 'De capaciteit van de weg gaat omhoog wanneer auto's minder van rijbaan wisselen', legt Molenkamp uit. Tegelijk wordt de invoegstrook verlengd, zodat auto's op snelheid kunnen invoegen. 'Uit onderzoek blijkt dat de snelheid bij goed invoegen met zeker 5 kilometer omhoog kan.'

2. Pijl naar boven
Op nieuwe bewegwijzering op de snelwegen staan de pijlen niet meer naar beneden, maar naar boven, in de rijrichting. Bovendien geven ze al vroeg aan op welke rijstroken sprake is van een andere richting, splitsing of afslag. 'Op knooppunt Velperbroek is gebleken dat de file wel een half uur eerder begint op te lossen en de snelheid 10 km per uur hoger kan liggen', verklaart Molenkamp. 'Bij Valburg en bij Zaandam worden nog metingen gedaan.'

3. Groene golfteam
Het groene golfteam van Rijkswaterstaat gaat bij wegbeheerders 'meestal gemeenten' langs om verkeerslichten beter op elkaar af te stellen. 'Inmiddels zijn ruim 350 installaties doorgelicht, met een gemiddelde verbetering van 30 procent. Verkeersstromen veranderen elk jaar met 5 procent. Dus moet je verkeerslichten geregeld opnieuw afstellen. We hebben nog wel voor dertig manjaren aan werk liggen, maar er zijn niet zoveel verkeerstechnici. Daarom hebben we er net 25 zelf opgeleid, samen met de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer. We zijn nu met de tweede lichting bezig. Iedereen wordt er beter van. In ''n jaar hebben we al 25 miljoen euro aan maatschappelijke baten door minder opstoppingen. En ook de verkeersveiligheid is ermee gebaat. Je kunt mensen niet oneindig laten wachten, want dan gaan ze door rood rijden.'

4. Sporenonderzoek
De politie boekt in Noord-Holland flinke tijdwinst in het sporenonderzoek na een verkeersongeval, door het gebruik van een camera die meerdere foto's per seconde maakt. De camera is gemonteerd in een politiewagen, die ''n keer langzaam over de rijstrook rijdt om sporen in kaart te brengen. Tot dusver werden meerdere foto's gemaakt over een afstand van enkele meters, waarvoor het wegdek telkens moest worden gemarkeerd. De weg was daardoor veel langer afgesloten. 'Als deze proef succesvol blijkt, en de eerste signalen wijzen daarop, dan kunnen ernstige ongevallen veel sneller worden afgehandeld. Dat scheelt in de ontwrichtende, onverwachte files die een paar keer per week in ons land voorkomen.'

5. Blikschade' Zoek een parkeerplaats
Een deel van de adviezen van de overheid is gericht op het voorkomen van verkeersongelukken. Houd afstand, voeg op snelheid in, geef vrachtwagens de ruimte. Gaat het toch mis, maar blijft de schade beperkt, dan luidt het advies: Blikschade' Zoek een parkeerplaats en handel daar de zaken af.
'Veel mensen denken dat je op de politie moet wachten, maar die speelt bij blikschade geen rol', legt Molenkamp uit. 'We voeren deze campagne samen met de verzekeraars, die een ingevuld schadeformulier nodig hebben. Dat kun je beter op een parkeerplaats invullen dan op straat. Voor eigen en andermans veiligheid, maak de weg zo snel mogelijk vrij.'

6. Calamiteitenschermen
Als het even kan, moeten auto's ook uit de berm zo snel mogelijk weg. Kan dat niet, dan helpt een afdekhoes.
Is een auto aan het zicht onttrokken, dan scheelt dat vertraging door kijkers. Dat is ook de bedoeling van calamiteitenschermen langs brokstukken op de weg. 'Kijkersfiles nemen daardoor met 20 procent af.'

7. Anti-ongevalsystemen en hefkussens
Drieduizend vrachtwagens van zestig transporteurs doen mee aan een proef met anti-ongevalsystemen: de chauffeurs krijgen een signaal als hun wagen een andere auto te dicht nadert, bij een onverwachte beweging en als hij onbedoeld van de rijbaan afwijkt. Ook remt de vrachtwagen vanzelf af bij extreme stuurbewegingen. 'Het is de eerste proef van deze omvang in Europa', aldus Molenkamp. 'Vrachtwagens zijn maar bij 2 procent van alle ongevallen betrokken, maar wel bij 15 procent van de dodelijke verkeersslachtoffers. Wat helemaal niet wil zeggen dat zij daarvan ook de veroorzakers zijn. Maar vrachtwagens zijn minder flexibel. Als ze plotseling moeten afremmen of uitwijken, vergroot dat de kans op een ongeval, dus geef ze de ruimte. Als een vrachtwagen kantelt is de ravage groot. Dan kunnen we tijd winnen door een hefkussen te gebruiken in plaats van een kraan. Dat gaat sneller, er is minder afzetting nodig en de lading hoeft niet te worden overgeladen. De helft van de Nederlandse bergers, zo'n 25 bedrijven, werkt er al mee.'

8. Op de motor
Bij wijze van proef rijden weginspecteurs van Rijkswaterstaat rond Utrecht en Rotterdam op motoren. 'Zo zijn ze bij ongevallen en andere incidenten sneller ter plekke, ook als de vluchtstrook in gebruik is als spitsstrook.'

9. U-borden
'Om het verkeer bij wegafsluitingen zo effici'nt mogelijk om te leiden, worden vaste uitwijkroutes aangegeven met blauwe U-borden. Indien nodig geeft een mobiel bord in de berm de aanwijzing om de uitwijkroute te volgen.'

10. Plus en min
Eenvoudig zijn de tekens + en ' om aan te geven of een file in lengte toe- of afneemt. 'Sinds vorig jaar geven de Dynamische Route Informatie Panelen automobilisten in drukke verkeersgebieden zo extra informatie om goede keuzes te kunnen maken.'

11. Gratis openbaar vervoer
Ook zijn er veel experimenten uitgevoerd met gratis openbaar vervoer, zoals de probeerkaart voor nieuwe inwoners in Waterland, die drie maanden gratis met de bus naar Amsterdam konden reizen, de Schiphol Forenskaart voor personeel van de luchthaven, de Oosterenkpas, waarmee werknemers de bus naar het Zwolse industrieterrein konden nemen, en de Waalsprinter, de bus naar de Nijmeegse binnenstad die de file op de Waalbrug voorbijzoeft. 'Als mensen eenmaal aan het openbaar vervoer gewend zijn, blijft een deel van hen daarmee reizen', weet Molenkamp. 'De files nemen er niet door af, maar de bereikbaarheid van de binnenstad wordt wel beter en de waardering voor het openbaar vervoer neemt toe.'

12. Spitsmenu
Vanaf deze zomer geven informatieschermen bij honderd publiektrekkers, zoals dierentuinen, attractieparken en congrescentra, een verkeersverwachting. 'Voor recreatieverkeer is het doorgaans makkelijk om de file te vermijden. Als bijvoorbeeld op het bord bij Burgers Zoo nog een flink aantal kilometers rond Arnhem staat aangegeven, dan kunnen bezoekers besluiten om nog even te blijven. De publiekstrekkers moeten zorgen voor een aantrekkelijk programma: zo serveert Burgers Zoo een spitsmenu.'

13. Reistijdvoorspeller
Het Culemborgse bedrijfje Model IT won vorige maand de competitie reistijdverwachting, die door het ministerie van verkeer en waterstaat was uitgeschreven. De voorspeller, die rekening houdt met gebruikelijke files, is te raadplegen via de website van de Verkeers Informatie Dienst (VID), die vorige maand kwam met het opmerkelijk nieuws dat de files afnemen.

14. Vrachtwagens uit de binnenstad
Twintig winkels in Nijmegen maken sinds afgelopen voorjaar gebruik van Binnenstadservice.nl, een distributiebedrijf aan de rand van de stad dat voorraden opslaat en per aardgasauto of ligfiets bij de winkels aflevert. Dat beperkt niet alleen het vrachtverkeer in de binnenstad, maar ook in de file. Leveranciers hoeven immers niet meer in de ochtendspits te rijden om hun spullen af te leveren binnen de venstertijden, als vracht- en bestelwagens in de winkelstraten worden toegelaten. Molenkamp: 'Alleen al met die twintig deelnemende winkeliers worden 6000 vrachtwagenritten per jaar uit de stad gehaald, of verplaatst naar rustiger uren. Stel dat dit navolging vindt in alle grote steden, dan levert dat merkbaar effect op, ook op de snelweg.'

15. Met de fiets minder file!
Zelf trappen kan als alternatief niet ontbreken in de reeks projecten. In overleg met de Fietserbond worden deze zomer vijf fietsroutes tot maximaal 15 kilometer verbeterd: Apeldoorn-Deventer, Den Haag-Zoetermeer, Rotterdam-Delft, Zaandam-Amsterdam en Breukelen-Utrecht. Het gaat om asfaltering, verwijdering van obstakels, hogere vaarfrequentie pont, betere bewegwijzering, wijzen op een groene route en promotie.

16. VanAnaarBeter-prijs
Voor het derde jaar stimuleert het ministerie initiatieven van bedrijven en particulieren om de bereikbaarheid te verbeteren met de VanAnaarBeter-prijs. Winnaar in 2006 was een systeem voor individueel snelheidsadvies op borden langs de weg waardoor de weggebruiker een groene golf volgt en dus blijft rijden. Winnaar in 2007 was het mobiele informatiebord dat bij werkzaamheden de reistijd aangeeft over het werkvak 'n via een alternatieve route. De winnaar van dit jaar wordt 16 december bekend.

17. Goed voorbeeld ambtenaren
Intussen geeft Verkeer en Waterstaat het goede voorbeeld door flexibele werktijden, telewerken, dienstfietsen en ov-abonnementen.

18. Regiopoorten
De provincie Gelderland werkt met de NS aan drie regiopoorten, waar automobilisten kort voor de file richting Randstad de snelweg verlaten, hun auto parkeren en overstappen op de trein. De eerste, langs de A12 bij Veenendaal-De Klomp, moet over twee jaar klaar zijn. De andere komen op de A1 bij Barneveld-Noord en de A28 bij Nijkerk. De ov-poorten vallen niet onder FileProof.
De resultaten van FileProof en VanAnaarBeter worden op 16 december besproken op een verkeerscongres. Cruciale vraag is of het helpt. Stel dat we alle maatregelen volgend jaar in heel Nederland invoeren, lossen we daarmee dan de files op of is dit alles slechts een druppel op de gloeiende plaat'

'Er is geen wondermiddel', zegt Lindy Molenkamp. 'Dat zie je ook in dichtbevolkte gebieden in de ons omringende landen, waarmee we veel ervaringen uitwisselen. Groeiende mobiliteit hangt samen met welvaart, er is zeer beperkte ruimte en een grote latente vraag: als je een file hebt bestreden komt er vaak weer nieuw verkeer bij. Dus doen we 'n-'n-'n: selectief wegen verbreden of aanleggen, prijsbeleid, hinderarm onderhoud, noem maar op. Maatregelen op korte en langere termijn, aan de aanbodkant, maar ook gericht op de vraag naar mobiliteit.'

'Denk aan de mobiliteitskaart, als alle bedrijven die invoeren, en als de medewerkers voor zij op weg gaan zich informeren over de te verwachten reistijden, dan maken we met z'n allen slimmere keuzes: soms de auto, soms het OV, soms een afspraak op een ander tijdstip of een andere locatie; we blijven waar mogelijk uit de file en komen vaker op tijd aan. Daarmee wordt het 'mobiliteitsysteem' betrouwbaarder.'

'De overheid kan veel en doet veel, maar er zijn grenzen. In de supermarkt ontstaan ook dagelijks rijen: geen ondernemer piekert erover om honderd kassa's neer te zetten en te bemensen, dat kan niet uit ' en in het geval van de overheid gaat het om belastinggeld en schaarse leefruimte. De uitdaging is om onnodige files te voorkomen. Burgers en bedrijven kunnen zelf ook veel doen door intelligent met hun eigen mobiliteit om te gaan. Flexibel reizen en werken, dat is de toekomst.'


De kritische mobilist 2008


Commentaar en kopij aan ons opsturen

Terug naar eerste pagina