Verontruste ANWB leden

Verontruste ANWB-leden willen meer inspraak

INTERVIEW IN TIJDSCHRIFT ALTERNATIEVE KONSUMENTEN BOND

Tekst : Wolter Seuntjens

Als mede-oprichter van het Platform van Verontruste ANWB-leden ijvert Erik van Dijk voor een groenere ANWB. De actie 'Rekeningrijden Stop!' van de ANWB vond hij ronduit demagogisch. "Leden hoorden namens hen allerlei standpunten verkondigen waar ze helemaal niet achter staan." ANWB-bestuurders willen van de kritiek van deze lastpakken af. Een royement dreigt.

Erik van Dijk lijkt de bedaardheid zelve. Maar noemt zichzelf ook "nogal eigenwijs". Prominente bestuurders van de ANWB noemen hem openlijk een querulant en een opstoker. Van Dijk wil meer inspraak van (kritische) leden, en een actievere milieu- en natuurbescherming op de agenda. "Enkele duizenden ANWB-leden hebben een verklaring ondertekend dat ze achter onze doelstelling staan. We hebben enkele concrete doelen zoals de maximumsnelheid van honderd kilometer per uur, bevordering van het openbaar vervoer en auto delen. Wij vinden ook dat de ANWB de autovrije zondag moet steunen."

Milieutaak

Het Initiatief Verontruste ANWB-leden ontstond naar aanleiding van een puzzelactie voor een Dassenburchtmuseum op de Veluwe in 1989. Als hoofdprijs werd een auto verloot. "Terwijl juist de auto één van de oorzaken is voor de teloorgang van natuurgebieden, en dassen bijna alle verkeersslachtoffer worden", zegt Van Dijk hoofdschuddend. Hij wijst erop dat de ANWB zich tot taak heeft gesteld de recreatieve mogelijkheden te beschermen. Daardoor is volgens hem ook voor de ANWB een milieutaak weggelegd. Voor hem is de auto zeker niet heilig. "Onze kritiek is dat de ANWB mobiliteit grotendeels invulde als auto-mobiliteit. Over het openbaar vervoer werd heel denigrerend gedaan. Elke nieuwe weg die gepland was, moest en zou er komen. Heel veel autobezitters konden zich met dat pure pro-beton standpunt niet vereenzelvigen. De laatste jaren is daar verandering in gekomen. Maar de eenzijdige publieksactie rond het rekeningrijden heeft het opgebouwde vertrouwen weer teniet gedaan."

Noodgedwongen lid

De ANWB telt zo'n 3,5 miljoen leden. "En die horen namens hen door de ANWB allerlei maatschappelijke standpunten verkondigen waar ze totaal niet achter staan", meent Van Dijk. "Veel mensen worden noodgedwongen lid. Mensen weten vaak nog precies aan welke praatpaal langs de snelweg zij lid zijn geworden. Als je hulp van de Wegenwacht wil, dan moet je lid zijn. Er zijn wel alternatieven voor de ANWB Wegenwacht. Bepaalde verzekerings-maatschappijen, waaronder Centraal Beheer, bieden ook een hulpservice voor pech onderweg. Maar die lijkt een stuk minder van kwaliteit." Opvallend is dat die alternatieven nauwelijks bekend zijn. Van Dijk vermoedt dat er onderlinge afspraken zijn gemaakt. "We hebben het idee dat zij de markt zo'n beetje verdeeld hebben. Er is een sterke belangenverstrengeling tussen autoverzekerings-maatschappijen en de ANWB. Omdat de ANWB via zijn winkels autoverzekeringen kan aanbieden. Maar je komt er niet echt achter."

Milieukampioen

Van Dijk heeft ook veel aan te merken op het hiërarchische karakter van de ANWB. "De vooroverleggen tussen directie en afdelingsvoorzitters zijn geheim. Alleen de provinciale en landelijke ledenvergaderingen zijn toegankelijk voor leden. Zo is het moeilijk onze aandachtspunten op de agenda te krijgen. "Wij zijn begonnen met extra ledenvergaderingen bijeen te roepen. Zo hebben we een vergadering voorgehouden dat de ANWB zich moest uitspreken tegen de uitbreiding van Schiphol, wegens bedreiging van recreatiegebieden. De aangenomen motie ging uiteindelijk verloren in de logge bestuurlijke organisatie." Als er bij ledenvergaderingen gestemd moest worden, vonden nogal bizarre taferelen plaats, vertelt Van Dijk. "Het was duidelijk dat werknemers van ANWB-vestigingen werden opgetrommeld om voor de eigen kandidaten te stemmen. Daarmee wordt de democratie binnen de ANWB wel helemaal uitgehold. Het is moeilijk om als lid discussies aan te zwengelen. Men voelt zich blijkbaar snel aangevallen." "Twee verontrusten hebben nu zitting in de Bondsraad om groene thema's op de agenda te krijgen. En als tegenhanger van De Kampioen is De MilieuKampioen en de homepage een spreekbuis voor de verontruste ANWB-leden."

Dubbele petten

De tegenstellingen tussen de ANWB-bestuurders en de dissidente leden spitsten zich afgelopen maanden toe toen (inmiddels oud-)directeur Nouwen met de campagne 'Rekeningrijden stop!' de plannen van Netelenbos torpedeerde. Onomwonden tamboereerde de ANWB, samen met de Telegraaf en het CDA, dat rekeningrijden geldklopperij was uit de zakken van de automobilist. Van Dijk: "Aanvankelijk werd er geen alternatief voor het rekeningrijden opgevoerd. Pas later bleken veel duurdere, ruimtevretende en elitaire betaalstroken het beoogde alternatief. Als verontruste ANWB-leden zijn wij voorstander van rekeningrijden, mits het geld besteed wordt aan de verbetering en stimulering van het openbaar vervoer op de knelpunttrajecten. Bijvoorbeeld door light rail aan te leggen, en carpoolen te belonen." Venijnig werd de controverse toen het verontruste lid Marc van Lieshout de standpunten van de ANWB-top als uitgesproken VVD typeerde. Van Dijk, diplomatiek: "Voorzitter Leemhuis van de Bondsraad, de vroegere en de huidige directeur zijn actieve VVD-ers. Van Lieshout zei dat we het onhandig vonden dat de beeldbepalende woordvoerder van de Bond bij een politiek zeer gevoelig item als rekeningrijden actief is voor een bepaalde partij. Ex-directeur Nouwen heeft aan het laatste landelijke verkiezingsprogramma van de VVD meegewerkt dus dat kun je wel actief noemen." Van Dijk maakt zich nog steeds boos. "Veel meer mensen dan de ANWB wil toegeven hebben hun lidmaatschap opgezegd. Wij hebben duizenden emailtjes gekregen, van ongerust tot zéér boos. De ANWB deed alsof er alleen positieve reacties waren. Dan heb je te maken met demagogie."

 Royement

In juni beschuldigde provinciaal ANWB-bestuurder Schelberg het Platform ervan op hun homepage leugens te verspreiden. Van Dijk: "Soms hebben enkele stukjes een beetje een cynische ondertoon. Maar er staan geen onwaarheden op de homepage! En mochten er foute dingen in staan, dan horen wij dat graag van de ANWB." Schelberg ging echter verder en stelde voor de criticasters uit de vereniging te bannen. In januari zal de algemene Bondsraadvergadering beslissen over een eventueel royement. Zover zal het waarschijnlijk niet komen. Van Dijk: "Ze kunnen onmogelijk alle verontruste leden gaan royeren. De enige officiÙle reden om geroyeerd te worden is dat we schade zouden hebben berokkend aan de vereniging. Als het er toch door komt, zullen wij ons natuurlijk juridisch verweren. Ze weten inmiddels wel dat een royement veel publiciteit zal wekken. Het zou betekenen dat we misschien wel tienduizenden extra steunbetuigingen krijgen."

Verontruste ANWB-leden 2000

Postbus 1357, 6501 BJ Nijmegen / Giro nr 3939025

Redactie: Ariënsware 22; 8014 TE Zwolle

Commentaar en kopij per E-mail aan: erik.vandijk@consunet.nl


Terug naar eerste pagina