De kritische mobilist (v/h Verontruste ANWB leden)

De tijd dat de olie bijna als vanzelf vanuit het woestijzand in het Midden-Oosten omhoog spoot, is definitief voorbij. De olie moet nu uit Canadese teerzanden gewrongen met heet water, een energie slurpend proces. Het broeikaseefect wordt daarbij nog extra versterkt. (EvD)

Olie uit zand is niet ideaal, maar onontkoombaar

(Trouw 1 aug. 2006) De hoge olieprijs maakt het winnen van olie uit zand steeds rendabeler. Maar het blijft duur en het milieu is er niet bij gebaat.

In de toekomst zal steeds meer olie uit zand komen. Terwijl de olievelden in het Midden-Oosten leger raken, ligt er in het noorden van Canada nog genoeg. Dit zit alleen niet in olievelden, maar is vermengd in zandlagen. Op uitgestrekte zwarte teergronden kleeft dikke olie aan zandkorrels. Die twee scheiden is een moeilijke en dure klus.

Maar de hoge olieprijs maakt veel goed. Sinds enkele jaren werkt Shell daarom samen met Chevron Canada en Western Oil in het Canadese Athabasca teerzandproject. Daar graven ze de grond af en filteren de olie eruit. Momenteel halen ze daarmee iedere dag 155.000 vaten olie van 159 liter per vat uit de grond.

Afgelopen vrijdag kondigde Shell aan dit te willen verhogen tot 255.000 vaten per dag. De kosten voor deze extra productie zijn hoger dan verwacht. Toch blijft het voor Shell interessant. Een vat teerzandolie kost tussen de twintig en dertig dollar. Dat is veel, maar de olieprijs blijft naar verwachting een stuk hoger. De deelnemende maatschappijen in het project hebben daarmee goud in handen. Er is namelijk genoeg teerzand in Canada om Noord-Amerika de komende decennia te voorzien van olie.

De vraag is alleen, hoe krijg je het er zo efficiŽnt mogelijk uit? Waar olie normaal simpelweg uit velden omhoog wordt gepompt, zijn hier immense graafmachines en trucks nodig om de teerzanden af te graven. Daarbij kleven olie en zand zo sterk aan elkaar, dat veel heet water nodig is om ze los te krijgen. De olie die dan overblijft, is pas na een uitgebreide nabewerking geschikt om verder te verwerken. Het kost vijftien olievaten aan energie om er honderd te winnen. Het kan efficiŽnter door de productie te verhogen. Maar dat vraagt wel een forse investering.

Voor dit opschalen is personeel een probleem. De teerzanden liggen in een uithoek van Canada. Een zeer dunbevolkt, onherbergzaam gebied met barre weersomstandigheden. Werknemers maken er lange dagen omdat er weinig anders is te doen. Ze krijgen fors betaald, toch is het moeilijk om geschikt personeel te vinden. Om die reden is de verwerking van de olie ter plaatse tot het minimale beperkt. Ze maken hem vloeibaar en pompen hem naar het vijfhonderd kilometer verderop gelegen Edmonton. Daar wil personeel wel werken.

Maar vooral staan de oliemaatschappijen tegenover forse milieuproblemen. Afgraven van teerzanden verandert de omgeving drastisch. Nu is de zware grond nog dicht opeengepakt waardoor er speciale bomen groeien. Als over tientallen jaren de olie is verwijderd en het overgebleven zand is teruggestort, zal de vegetatie flink veranderen.

Daarbij vraagt het proces zoveel energie dat de uitstoot van koolstofdioxide een stuk hoger is dan bij normale olievelden. Ondanks deze problemen verwachten de partijen in het project, uiteindelijk dagelijks ruim een half miljoen vaten uit de grond te halen. Wanneer weten ze alleen nog niet.

Shell wenst meer olie uit teerzand

(Trouw 31 juli 2006) Shell wil ondanks aanzienlijke kosten een uitbreiding van de winning van olie uit de teerzanden in Canada. Shell Canada, waarin Royal Dutch Shell een belang heeft van 78 procent, heeft zijn partners in het project gevraagd snel te reageren op het voorstel.

Shell wil de huidige winning van 155.000 vaten (van 159 liter per vat) olie per dag opvoeren met 100.000 vaten. Daar hangt een prijskaartje aan van meer dan 10 miljard dollar, een kostenstijging van 50 procent in vergelijking met een schatting die vorig jaar werd gemaakt.

Shell Canada heeft een aandeel van 60 procent in dit Athabasca-teerzandenproject. Chevron Canada en Western Oil Sands hebben ieder 20 procent.

Hoewel de kosten voor personeel en materieel in het Athabasca-project de pan uitrijzen, is de winning van olie uit de enorme hoeveelheden teerzand met de huidige hoge olieprijzen voldoende rendabel voor Shell.

Het Brits-Nederlandse olie- en gasconcern geeft hoge prioriteit aan het Athabasca-project omdat die op de langere termijn dagelijks 500.000 vaten olie per dag moet opleveren.

Shell moest vorige week bij de publicatie van de resultaten over het tweede kwartaal erkennen dat de beoogde productie van 3,5 tot 3,6 miljoen vaten olie-equivalent per dag dit jaar lager uitvalt en terugzakt naar 3,4 miljoen. Vooral de onlusten in Nigeria spelen Shell momenteel parten. Voor de komende jaren handhaaft het concern vooralsnog de productieprognoses.

De grote olieconcerns als Shell kijken verder verlangend uit naar grotere toegang tot de oliereserves van Irak. Vorige week heeft een bijeenkomst plaatsgevonden tussen de Iraakse olieminister Hoessein al-Shahristani en de grote concerns, zo meldt persbureau Bloomberg. Naast de Amerikaanse oliebedrijven Exxon Mobil, ConocoPhilips, Chevron en Marathon Oil waren ook Shell en BP aanwezig. De minister meldde de bedrijven dat eind dit jaar de weg vrij wordt gemaakt voor meer buitenlandse investeringen. Irak, nu in grootte slechts de zevende exporteur uit het oliekartel Opec, moet volgens de olieminister de komende tien, vijftien jaar uitgroeien tot een topproducent, in omvang de nummer twee achter Saoedi-ArabiŽ.

Irak heeft volgens cijfers van onder meer BP een bewezen oliereserve van 115 miljard vaten. De dagelijkse hoeveelheid olie die nu wordt opgepompt ligt rond de 2 miljoen vaten per dag. Dat is aanzienlijk minder dan de 11,3 miljoen vaten die dagelijks door Saoedi-ArabiŽ op de markt worden gebracht.

Volgens de Iraakse olieminister moet zijn land eind dit jaar goed zijn voor 3 miljoen vaten per dag, en binnen drie tot vier jaar zelfs meer dan 4 miljoen vaten gaan leveren.

Groot probleem is nog altijd het gebrek aan veiligheid in het land. Als dat probleem is opgelost en de wetten zijn aangepast dan, zo verwachten deskundigen uit de sector, kan Irak inderdaad snel voor een grotere aanvoer van olie zorgen.


De kritische mobilist 2006

Commentaar en kopij aan ons opsturen


Terug naar eerste pagina